Meng Zi ( Bing Cu ) 4-5 – Bilingual

Spread the love

Meng Zi ( Bing Cu ) 4-5 – Bilingual

NOTE:
Untuk download PDF, silahkan klik kanan pada nama file dibawah ini, lalu pilih “Save As..”
Nama File: meng-zi-bing-cu-4-5-bilingual.pdf

孟 子

MENG ZI – BING CU

IV

離 (离) 婁 (娄)

Li Lou – Li Lo

歐 陽 子 文

Bratayana Ongkowijaya, SE, XDS

2012


孟 子 – (BING CU)


JILID IV A

離 (离) 婁 (娄)《上》

Li Lou (Shang) – Li Lo (Siang)

孟 子 曰 : 離 婁 (娄) 之 明 , 公 輸 (输) 子 之 巧 ,
不 以 規 (规) 矩 , 不 能 成 方 員 (员) ;
師 (师) 曠 (旷) 之 聰 (聪) , 不 以 六 律 , 不 能 正 五 音 ;
堯 (尧) 舜 之 道 , 不 以 仁 政 , 不 能 平 治 天 下 。
1.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, Ketajaman mata Li Lou – Li Lo dan kecekatan Gong Shu Zi – Kong Si Cu itu bila tidak dibantu dengan jangka dan penyiku, tidak akan dapat melukis segi empat dan lingkaran. Ketajaman pendengaran Shi Kuang – Su Khong itu, bila tanpa pengukur nada, takkan dapat tepat dalam menetapkan panca nada itu. Jalan Suci Yao – Giau dan Shun – Sun itu bila tidak didasari pemerintahan yang bersifat Cinta Kasih, takkan dapat mendamaikan dan mengatur dunia.

今 有 仁 心 仁 聞 (闻) , 而 民 不 被 其 澤 (泽) ,
不 可 法 於 (于) 後 (后) 世 者 , 不 行 先 王 之 道 也 。
1.2. “Kini meskipun ada yang berhati Cinta Kasih serta termasyur berperi Cinta Kasih, tetapi rakyat tidak dapat langsung turut merasakan; maka tidak dapat berpengaruh pada generasi yang mendatang. Hal ini karena tidak menjalankan Jalan Suci raja-raja jaman dahulu.

故 曰 : 徒 善 不 足 以 為 (为) 政 , 徒 法 不 能 以 自 行 。
1.3. “Maka dikatakan, ‘Hanya berhati baik itu belum cukup untuk menjalankan pemerintahan; hanya menetapkan undang-undang, itu belum pula dapat terlaksana dengan sendirinya.’

《詩 (诗)》 雲 (云) : 不 愆 不 忘 ,率 由 舊 (旧) 章 。
遵 先 王 之 法 而 過 (过) 者 , 未 之 有 也 。
1.4. “Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Jangan melampaui, jangan melupakan, ikutilah anggaran yang asli.’ (Shi Jing – Si King III. 2. 5. 2) Kalau sudah benar-benar melaksanakan hukum raja jaman dahulu itu tetapi ternyata masih salah juga, itu belum pernah terjadi.

聖 (圣) 人 既 竭 目 力 焉 , 繼 (继) 之 以 規 (规) 矩 準 (准) 繩 (绳) ,
以 為 (为) 方 員 (员) 平 直 , 不 可 勝 (胜) 用 也 。
既 竭 耳 力 焉 , 繼 (继) 之 以 六 律 正 五 音 , 不 可 勝 (胜) 用 也 。
既 竭 心 思 焉 , 繼 (继) 之 以 不 忍 人 之 政 , 而 仁 覆 天 下 矣 。
1.5. “Para Nabi itu sudah menggunakan kekuatan matanya, masih menggunakan jangka, penyiku, pelurus horizontal dan pelurus vertikal untuk membentuk barang yang persegi, lingkaran, rata dan tegak lurus; demikianlah (faedah alat itu) tiada tandingnya. Mereka sudah menggunakan kekuatan telinganya masih menggunakan pengukur nada untuk menetapkan panca nada, demikianlah (faedah alat itu) tiada tandingannya. Sudah menggunakan benar-benar daya pikirannya, masih menggunakan pemerintahan yang berdasar sifat hati tidak tega terhadap sesama manusia; maka Cinta Kasihnya dapat memenuhi dunia. (Meng Zi – Bing Cu II A. 4/1)

故 曰 :為 (为) 高 必 因 丘 陵 , 為 (为) 下 必 因 川 澤 (泽) 。
為 (为) 政 不 因 先 王 之 道 , 可 謂 (谓) 智 乎 ?
1.6. “Maka dikatakan, ‘Kalau hendak tinggi, mulailah dari puncak gunung; kalau hendak rendah, mulailah dari dasar sungai atau rawa.’ (Li Ji – Lee Ki VIII. 2) Maka yang menjalankan pemerintahan, bila tidak mau menggunakan Jalan Suci raja jaman dahulu itu; bagaimanakah dapat disebut Bijaksana?

是 以 惟 仁 者 , 宜 在 高 位 ,
不 仁 而 在 高 位 , 是 播 其 惡 (恶) 於 (于) 眾 (众) 也 。
1.7. “Maka hanya orang yang berperi Cinta Kasih patut berkedudukan tinggi. Orang yang tidak berperi Cinta Kasih bila berkedudukan tinggi, niscaya akan menyengsarakan rakyat.

上 無 (无) 道 揆 也 ,下 無 (无) 法 守 也 ,朝 不 信 道,工 不 信 度, 君 子 犯 義 (义), 小 人 犯 刑 , 國 (国) 之 所 存 者 幸 也 。
1.8. “Bila yang di atas tidak memikirkan Jalan Suci, yang di bawah tidak menempatkan diri di dalam hukum, yang diistana tidak percaya kepada Jalan Suci, yang bekerja tidak percaya kepada ukuran, pemimpinnya melanggar Kebenaran, rakyatnya melanggar hukum; dalam keadaan demikian kalau Negara masih dapat terpilih, itu hanya suatu kebetulan saja.

故 曰 : 城 郭 不 完 , 兵 甲 不 多 , 非 國 (国) 之 災 (灾) 也 ;
田 野 不 辟 , 貨 (货) 財 (财) 不 聚 , 非 國 (国) 之 害 也 ;
上 無 (无) 禮 (礼) , 下 無 學 (学) , 賊 (贼) 民 興 (兴) ,
喪 (丧) 無 (无) 日 矣 。
1.9. “Maka dikatakan, ‘Benteng kota luar dan kota dalam tidak teguh, persediaan senjata tidak banyak; itu bukan bencana bagi Negara. Sawah ladang tidak luas, kekayaan tidak bertumpuk-tumpuk, itu bukan hal yang membahayakan bagi Negara. Bila yang di atas tidak susila, yang di bawah tidak belajar, sehingga perampok-perampok bangkit; maka kemusnaannya sudah tidak menunggu hari lagi.” (Meng Zi – Bing Cu V B. 1/2)

《詩 (诗)》 雲 (云) : 天 之 方 蹶 , 無 (无) 然 泄 泄 。
1.10. Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Bila Tian – Thian YME hendak menghukum robohkan negerimu, janganlah kamu enak-enak.’ (Shu Jing – Su King III. 2. 10. 2)

泄 泄 猶 (犹) 沓 沓 也 。
1.11. Kata ‘enak-enak’ itu berarti sikap ‘masa bodoh’.

事 君 無 義 (义) , 進 (进) 退 無 (无) 禮 (礼) ,
言 則 (则) 非 先 王 之 道 者 ,猶 (犹) 沓 沓 也 。
1.12. “Mengabdi kepada pemimpin tidak berlandas. Kebenaran, maju mundur tidak berlandas Kesusilaan, kata-kata tidak berlandas Jalan Suci raja jaman dahulu; ini di namai sikap ‘masa bodoh’.

故 曰 : 責 (责) 難 (难) 於 (于) 君 謂 (谓) 之 恭 ,
陳 (陈) 善 閉 (闭) 邪 謂 (谓) 之 敬 , 吾 君 不 能 謂 (谓) 之 賊 (贼) 。
1.13. “Maka di katakan. ‘Yang dapat mendorong pemimpinnya mau menempuh kesukaran, itulah orang yang menghormatinya. Yang dapat memberi nasehat baik dan mengecam kekeliruan pemimpinnya, itulah orang yang mengindahkannya. Tetapi orang yang mengatakan bahwa pemimpinnya tidak mungkin dapat melakukan itu, dialah seorang pencuri.” (Meng Zi – Bing Cu II B. 2/4)

孟 子 曰 : 規 (规) 矩 , 方 員 (员) 之 至 也 ;
聖 (圣) 人 , 人 倫 (伦) 之 至 也 。
2.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Jangka dan penyiku itulah yang paling baik untuk membentuk segi empat dan lingkaran. Para Nabi itulah teladan terbaik dalam hubungan manusia. (Meng Zi – Bing Cu III A. 4/8)

欲 為 (为) 君 , 盡 (尽) 君 道 ; 欲 為 (为) 臣 , 盡 (尽) 臣 道 。
二 者 皆 法 堯 (尧) 舜 而 已 矣 。
不 以 舜 之 所 以 事 堯 (尧) 事 君 , 不 敬 其 君 者 也 ;
不 以 堯 (尧) 之 所 以 治 民 治 民 , 賊 (贼) 其 民 者 也 。
2.2. “Kalau ingin menjadi seorang pemimpin yang dapat melaksanakan Jalan Suci seorang pemimpin, kalau ingin menjadi seorang pembantu yang dapat melaksanakan Jalan Suci seorang pembantu; untuk kedua hal ini semuanya dapat meneladan Yao – Giau dan Shun – Sun. kalau tidak meneladan Shun – Sun ketika mengabdi kepada Yao – Giau, maka belum dapat dikatakan mengindahkan pemimpinnya. Kalau tidak meneladan Yao – Giau didalam mengatur rakyat itulah menjadi pencuri atas rakyatnya.

孔 子 曰 : 道 二 ; 仁 與 (与) 不 仁 而 已 矣 。
2.3. “Kong Zi – Khong Cu bersabda, ‘Jalan Suci itu hanya menunjukkan dua hal, berperi Cinta Kasih dan tidak berperi Cinta Kasih.’

暴 其 民 甚 , 則 (则) 身 弒 國 (国) 亡 ;
不 甚 , 則 (则) 身 危 國 (国) 削 。
名 之 曰 ‘ 幽 ’-‘ 厲 (厉) ’ ,
雖 (虽) 孝 子 慈 孫 (孙) , 百 世 不 能 改 也 。
2.4. “Orang yang sewenang-wenang kepada rakyat, akan binasalah dirinya dan musnahlah negerinya. Kalau belum keterlaluan, dirinya tentu dalam bahaya dan negaranya menjadi lemah, namanya akan dicap sebagai Raja-raja You – Yu dan Li – Li (yang kejam). Meskipun mempunyai anak yang berbakti dan cucu yang mencinta, beratus jaman takkan dapat memperbaiki namanya.

《詩 (诗)》 雲 (云) : 殷 鑒 (鉴) 不 遠 (远) ,
在 夏 後 (后) 之 世 , 此 之 謂 (谓) 也 。
2.5. “Dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Contoh Dinasti Yin – Ien tidak jauh, hanya pada (raja terakhir) Dinasti Xia – He.’ Demikianlah maksud kata-kata itu.”
( Shi Jing – Si King III. 3. 1. 8)

孟 子 曰 : 三 代 之 得 天 下 也 以 仁 , 其 失 天 下 也 以 不 仁 。
3.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Ke tiga dinasti itu mendapat kekuasaan di dunia karena Cinta Kasih dan kehilangan kekuasaan di dunia karena tiada Cinta Kasih.

國 (国) 之 所 以 廢 (废) 興 (兴) 存 亡 者 亦 然 。
3.2. “Jatuh bangun dan terpelihara musnahnya sebuah negeri itu demikian juga halnya.”

天 子 不 仁 , 不 保 四 海 ; 諸 (诸) 侯 不 仁 , 不 保 社 稷 ;
卿 大 夫 不 仁 , 不 保 宗 廟 (庙) ;
士 庶 人 不 仁 , 不 保 四 體 (体) 。
3.3. “Raja yang tidak berperi Cinta Kasih, niscaya tidak dapat melindungi empat penjuru lautan. Rajamuda yang tidak berperi Cinta Kasih, niscaya tidak dapat melindungi negerinya. Seorang pembesar yang tidak berperi Cinta Kasih, niscaya tidak dapat melindungi Miao – Bio leluhurnya. Dan para siswa atau rakyat jelata yang tidak berperi Cinta Kasih, niscaya tidak dapat melindungi ke empat anggota tubuhnya.

今 惡 (恶) 死 亡 而 樂 (乐) 不 仁 ,是 猶 (犹) 惡 (恶) 醉 而 強 (强) 酒 。
3.4. “Yang benci akan binasa dan musna, tetapi suka melakukan perbuatan yang tidak berperi Cinta Kasih; ini seperti benci akan mabuk, tetapi suka minum arak sebanyak-banyaknya.”

孟 子 曰 : 愛 人 不 親 (亲) , 反 其 仁 ;
治 人 不 治 , 反 其 智 ; 禮 (礼) 人 不 答 , 反 其 敬 。
4.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Kalau mencintai seseorang, tetapi orang itu tidak menjadi dekat; periksalah apakah kita sudah berlandas Cinta Kasih. Kalau memerintah seseorang, tetapi orang itu tidak mau menurut; periksalah apakah kita sudah berlaku Bijaksana. Kalau bersikap Susila kepada seseorang, tetapi tidak mendapat balasan; periksalah apakah kita sudah benar-benar mengindahkannya.

行 有 不 得 者 , 皆 反 求 諸 (诸) 己 。
其 身 正 , 而 天 下 歸 (归) 之 。
4.2. “Melakukan sesuatu bila tidak berhasil, semuanya harus berbalik memeriksa diri sendiri. Kalau diri kita benar-benar lurus, niscaya dunia mau tunduk.

《詩 (诗)》 雲 (云) : 永 言 配 命 , 自 求 多 福 。
4.3. “Di dalam Kitab Sanjak tertulis ‘Tekun hidup sesuai Firman, memberkati diri banyak bahagia’. (Meng Zi – Bing Cu II A. 4/6)

孟 子 曰 : 人 有 恆 (恒) 言 , 皆 曰 :天 下 國 (国) 家 。
天 下 之 本 在 國 (国) , 國 (国) 之 本 在 家 , 家 之 本 在 身 。
5.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Orang-orang sering membicarakan masalah-masalah dunia, Negara dan rumah tangga. Sesungguhnya pokok dasar dunia itu ada pada Negara, pokok dasar Negara itu ada pada rumah tangga dan pokok dasar rumah tangga itu ada pada diri sendiri.”

孟 子 曰 :為 (为) 政 不 難 (难) , 不 得 罪 於 (于) 巨 室 。
巨 室 之 所 慕 , 壹 (一) 國 (国) 慕 之 ;
壹 (一) 國 (国) 之 所 慕 , 天 下 慕 之 。 故 沛 然 德 教 溢 乎 四 海 。
6.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Menjalankan pemerintahan itu sebenarnya tidak sukar. Yang perlu ialah jangan sampai beroleh kesalahan dari para menteri. Bila para menteri dapat benar-benar patuh, seluruh negeripun akan mematuhi. Bila seluruh negeri mematuhi duniapun akan patuh. Demikianlah Ajaran Kebajikan (De Jiao – Tik Kau) akan seperti derasnya air memenuhi empat penjuru lautan.”

孟 子 曰 : 天 下 有 道 ,小 德 役 大 德 ,小 賢 (贤) 役 大 賢 (贤) ;
天 下 無 (无) 道 , 小 役 大 , 弱 役 強 (强) 。
斯 二 者 天 也 ,順 (顺) 天 者 存 , 逆 天 者 亡 。
7.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bila dunia dalam Jalan Suci, yang kecil Kebajikannya tunduk kepada yang besar Kebajikannya; yang kecil Kebijaksanaannya tunduk kepada yang besar Kebijaksanaannya. Bila dunia ingkar dari Jalan Suci, yang kecil takluk kepada yang besar, yang lemah takluk kepada kepada yang kuat. Kedua hal ini sudah menjadi hukum Tian – Tian. Siapa yang mematuhi Tian – Tian akan terpelihara, yang melawan Tian – Tian akan binasa.

齊 (齐) 景 公 曰 : 既 不 能 令 , 又 不 受 命 , 是 絕 (绝) 物 也 。
涕 出 而 女 於 (于) 吳 (吴) 。
7.2. “Dahulu Rajamuda Jing – King dari Negeri Qi – Cee pernah berkata, ‘Setelah tidak dapat memerintah, bila tidak mau menerima perintah, inilah berarti memutuskan hubungan dengan dunia!’, lalu dengan air mata yang berlinang-linang diserahkanlah puterinya kepada Negeri Wu – Go. (Lun Yu – Lun Gi XII. 11)

今 也 小 國 (国) 師 (师) 大 國 (国) , 而 恥 (耻) 受 命 焉 ,
是 猶 (犹) 弟 子 而 恥 (耻) , 受 命 於 (于) 先 師 (师) 也 。
7.3. “Kini negeri-negeri kecil meniru-niru negeri besar dan malu menerima perintah, inilah seperti murid yang merasa malu menerima perintah gurunya.

如 恥 (耻) 之 , 莫 若 師 (师) 文 王 。
師 (师) 文 王 , 大 國 (国) 五 年 , 小 國 (国) 七 年 ,
必 為 (为) 政 於 (于) 天 下 矣 。
7.4. “Kalau benar-benar malu, mengapakah tidak berguru kepada Raja Wen – Bun? Bila berguru kepada Raja Wen – Bun, dalam jangka waktu lima tahun lagi negeri besar atau tujuh tahun bagi negeri kecil, niscaya akan dapat memerintah dunia.

《詩 (诗)》 雲 (云) : 商 之 孫 (孙) 子 , 其 麗 (丽) 不 億 (亿) ,
上 帝 既 命 , 侯 於 (于) 周 服 。
侯 服 於 (于) 周 , 天 命 靡 常 ,
殷 士 膚 (肤) 敏 , 祼 將 (将) 於 (于) 京 。
孔 子 曰 : 仁 不 可 為 (为) 眾 (众) 也 。
夫 國 (国) 君 好 仁 , 天 下 無 (无) 敵 (敌) 。
7.5. “Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Anak cucu Dinasti Shang – Siang, meskipun tak terbilang banyaknya, begitu Tian – Tian Yang Maha Tinggi menarik FirmanNya; maka anak cucu itupun tunduk kepada Dinasti Zhou – Ciu.’ (Shi Jing – Si King III. 1. 1. 4) Tunduknya anak cucu itu kepada Dinasti Zhou – Ciu, menunjukkan bahwa Firman Tian – Tian YME tidaklah dikaruniakan selamanya. Segenap pembesar Dinasti Yin – Ien segeralah menyadari, lalu membantu menyelenggarakan upacara di ibukota (Negeri Zhou – Ciu). Kong Zi – Khong Cu bersabda, “Yang berperi Cinta Kasih, tidak dapat ditukar dengan jumlah!’ Maka bila pemimpin-pemimpin Negara itu benar-benar menyukai Cinta Kasih, niscaya tiada musuhnya di dunia ini.

今 也 欲 無 (无) 敵 (敌) 於 (于) 天 下 而 不 以 仁 ,
是 猶 (犹) 執 (执) 熱 (热) 而 不 以 濯 也 。
《詩 (诗)》 雲 (云) : 誰 (谁) 能 執 (执) 熱 (热) , 逝 不 以 濯 ?
7.6. “Kini yang ingin tiada musuhnya di dunia ternyata tidak memegang Cinta Kasih, ini sama halnya hendak memegang benda panas, tetapi tidak mau mencelupkan ke dalam air lebih dahulu. Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Siapakah dapat memegang benda panas tanpa mencelupkannya lebih dahulu?’” (Shi Jing – Si King III. 3. 3. 5).

孟 子 曰 : 不 仁 者 可 與 (与) 言 哉 ?
安 其 危 而 利 其 菑 , 樂 (乐) 其 所 以 亡 者 。
不 仁 而 可 與 (与) 言 , 則 (则) 何 亡 國 (国) 敗 (败) 家 之 有 ?
8.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Dapatkah seorang yang tidak berperi Cinta Kasih itu di ajak bicara? Yang berbahaya dianggap membawa selamat, yang mencelakakan dianggap menguntungkan dan senang dalam hal-hal yang dapat membawa kemusnaan. Kalau seseorang yang tidak berperi Cinta Kasih dapat diajak bicara, bagaimanakah bisa ada negeri yang musna dan keluarga yang berantakan?

有 孺 子 歌 曰 : 滄 (沧) 浪 之 水 清 兮 , 可 以 濯 我 纓 (缨) ;
滄 (沧) 浪 之 水 濁 (浊) 兮 , 可 以 濯 我 足 。
8.2. “Ada sebuah nyanyian anak-anak yang berbunyi, ‘Sungai Cang Lang – Chong Long di kala jernih, boleh untuk mencuci tali topiku, Sungai Cang Lang – Chong Long di kala keruh, boleh untuk mencuci kakiku.”

孔 子 曰 : 小 子 聽 (听) 之 !
清 斯 濯 纓 (缨) , 濁 (浊) 斯 濯 足 矣 。 自 取 之 也 。
8.3. “Kong Zi – Khong Cu bersabda, “Murid-muridKu, dengarlah! Di kala jernih untuk mencuci tali topi, di kata keruh untuk mencuci kaki. Perbedaan ini, air itu sendiri membuatnya.’

夫 人 必 自 侮 , 然 後 (后) 人 侮 之 ;
家 必 自 毀 , 而 後 (后) 人 毀 之 ;
國 (国) 必 自 伐 , 而 後 (后) 人 伐 之 。
8.4. “Maka orang tentu sudah menghinakan diri sendiri, baharu orang lain menghinakannya. Suatu keluarga niscaya telah dirusak sendiri, baharu kemudian orang lain merusakkannya. Suatu Negara niscaya telah diserang sendiri, baharu kemudian orang lain menyerangnya.

《太 甲》 曰 : 天 作 孽 , 猶 (犹) 可 違 (违) ; 自 作 孽 , 不 可 活 。
此 之 謂 (谓) 也 。
8.5. “Di dalam Kitab Tai Jia – Thai Kak tertulis, ‘Bahaya yang datang oleh ujian Tian – Tian YME dapat dihindari, tetapi bahaya yang dibuat sendiri tidak dapat dihindari.’ Ini kiranya memaksudkan hal itu.” (Meng Zi – Bing Cu IIA. 4/4)

孟 子 曰 : 桀 紂 (纣) 之 失 天 下 也 , 失 其 民 也 。
失 其 民 者 , 失 其 心 也 。
得 天 下 有 道 ; 得 其 民 , 斯 得 天 下 矣 。
得 其 民 有 道 ; 得 其 心 , 斯 得 民 矣 。
得 其 心 有 道 ; 所 欲 與 (与) 之 聚 之 , 所 惡 (恶) 勿 施 爾 (尔) 也 。
9.1 Meng Zi – Bing Cu berkata, “Jie – Kiat dan Zhou – Tiu itu kalau sampai kehilangan dunia, ialah karena sudah kehilangan rakyat. Kehilangan rakyat itu ialah karena sudah kehilangan hatinya. Untuk mendapatkan dunia itu ada Jalan Sucinya. Bila mendapatkan rakyat, niscaya mendapatkan dunia. Untuk mendapatkan rakyat itu ada Jalan Sucinya. Bila mendapatkan hatinya niscaya mendapatkan rakyat. Untuk mendapatkan hatinya itu ada Jalan Sucinya. Yang diinginkan rakyat selenggarakanlah, yang dibenci janganlah diberikan.

民 之 歸 (归) 仁 也 , 猶 (犹) 水 之 就 下 ,
獸 (兽) 之 走 壙 (圹) 也 。
9.2. “Tunduknya rakyat kepada yang berperi Cinta Kasih ialah laksana air mengalir kebawah atau hewan yang lari masuk ke hutan belantara.

故 為 (为) 淵 (渊) 敺 (驱) 魚 (鱼) 者 , 獺 (獭) 也 ,
為 (为) 叢 (丛) 敺 (驱) 爵 者 , 鸇 也 ;
為 (为) 湯 (汤) 武 敺 (驱) 民 者 , 桀 與 (与) 紂 (纣) 也 。
9.3. Maka berang-berang itu bahkan menggiring ikan ke tempat yang dalam dan elang itu menggiring burung-burung ke dalam hutan lebat. Yang menghalau rakyat lari kepada Cheng Tang – Sing Thong dan Raja Wu – Bu itu ialah Raja Jie – Kiat dan Zhou – Tiu sendiri.

今 天 下 之 君 有 好 仁 者 ,
則 (则) 諸 (诸) 侯 皆 為 (为) 之 敺 (驱) 矣 。
雖 (虽) 欲 無 (无) 王 , 不 可 得 已 。
9.4. “Kini kalau di antara pemimpin itu ada yang suka akan Cinta Kasih, maka para raja muda itu sendiri akan menghalau rakyat lari untuk kepadanya. Biarpun dia tidak ingin menjadi raja besar, namun tidak dapat terjadi lain.

今 之 欲 王 者 , 猶 (犹) 七 年 之 病 求 三 年 之 艾 也 。
苟 為 (为) 不 畜 , 終 (终) 身 不 得 。
苟 不 志 於 (于) 仁 , 終 (终) 身 憂 (忧) 辱 , 以 陷 於 (于) 死 亡 。
9.5. “Kini yang ingin menjadi raja besar itu, seumpama orang yang sudah sakit tujuh tahun lamanya dan membutuhkan rumput Ai – Ngai yang sudah disimpan tiga tahun sebagai obat. Kalau orang itu tidak segera menyimpan rumput itu, sepanjang hidupnya takkan mendapatkannya. Maka kalau tidak segera memupuk semangat berperi Cinta Kasih, sepanjang hidupnya akan dirundung sesal dan kehinaanan sehingga akhirnya terjerumus ke jurang kemusnaan.

《詩 (诗)》 雲 (云) : 其 何 能 淑 ? 載 (载) 胥 及 溺 。 此 之 謂 (谓) 也 。
9.6. “Didalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Betapa dapat menolong, kalau hanya saling tarik kearah tenggelam?’ (Shi Jing – Si King III. 3. 3. 5). Demikianlah yang di maksudkan”.

孟 子 曰 : 自 暴 者 不 可 與 (与) 有 言 也 ,
自 棄 (弃) 者 不 可 與 (与) 有 為 (为) 也 。
言 非 禮 (礼) 義 (义) , 謂 (谓) 之 自 暴 也 ;
吾 身 不 能 居 仁 由 義 (义) , 謂 (谓) 之 自 棄 (弃) 也 。
10.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Yang merusak diri sendiri tidak dapat di ajak bicara baik. Yang membuang diri sendiri tidak dapat di ajak berbuat baik. Yang perkataannya tidak di dalam Kesusilaan dan Kebenaran, ia dinamai merusak diri sendiri. Yang berpendapat: ‘Aku tidak dapat mendiami Cinta Kasih dan mengikuti Kebenaran’, dinamai membuang diri sendiri.

仁 , 人 之 安 宅 也 ; 義 (义) , 人 之 正 路 也 。
10.2. “Cinta Kasih itulah Rumah Sentosa dan Kebenaran itulah Jalan Lurus.

曠 (旷) 安 宅 而 弗 居 , 舍 正 路 而 不 由 , 哀 哉 !
10.3. “Kalau orang membiarkan Rumah Sentosa itu kosong dan tidak mau mendiaminya, menyingkiri Jalan Lurus itu dan tidak mau melewatinya; ini sungguh menyedihkan!”

孟 子 曰 : 道 在 邇 (迩) 而 求 諸 (诸) 遠 (远) ,
事 在 易 而 求 諸 (诸) 難 (难) 。
11.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Jalan Suci itu di dalam kamu, mengapakah mencari ketempat jauh? Untuk melakukan itu mudah, mengapakah mencari yang sukar?

人 人 親 (亲) 其 親 (亲) , 長 (长) 其 長 (长) 而 天 下 平 。
11.2. “Bila tiap-tiap orang dapat mencintai orang tuanya, menghormati yang lebih tua; niscaya dunia akan damai.”

孟 子 曰 : 居 下 位 而 不 獲 (获) 於 (于) 上 , 民 不 可 得 而 治 也 。
獲 (获) 於 (于) 上 有 道 ,不 信 於 (于) 友 ,弗 獲 (获) 於 (于) 上 矣 。
信 於 (于) 友 有 道 : 事 親 (亲) 弗 悅 , 弗 信 於 (于) 友 矣 。
悅 親 (亲) 有 道 , 反 身 不 誠 (诚) , 不 悅 於 (于) 親 (亲) 矣 。
誠 (诚) 身 有 道 , 不 明 乎 善 , 不 誠 (诚) 其 身 矣 。
12.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bila pihak bawah tidak mendapat kepercayaan dari pihak atas, maka simpati rakyatpun tidak akan didapat dan pemerintahan takkan berjalan lancar. Untuk mendapatkan kepercayaan dari pihak atas ada jalannya: bila tidak mendapatkan kepercayaan dari teman-teman, niscaya tidak akan mendapat kepercayaan dari pihak atas; untuk mendapatkan kepercayaan dari teman-teman ada jalannya; bila tidak dapat menggembirakan orang tua, niscaya tidak akan mendapat kepercayaan dari teman-teman: untuk dapat menggembirakan orang tua ada jalannya: bila tidak dapat memenuhi diri dengan Iman, niscaya tidak dapat menggembirakan orang tua; untuk dapat memenuhi diri dengan Iman ada jalannya: bila tidak dapat benar-benar sadar tentang apa yang baik, niscaya tidak dapat memenuhi diri dengan Iman.

是 故 誠 (诚) 者 , 天 之 道 也 ; 思 誠 (诚) 者 , 人 之 道 也 。
12.2. “Maka Iman itulah Jalan Suci Tian – Thian YME dan berusaha beroleh Iman itulah Jalan Suci manusia.

至 誠 (诚) 而 不 動 (动) 者 , 未 之 有 也 ;
不 誠 (诚) , 未 有 能 動 (动) 者 也 。
12.3. “Yang mencapai puncak Iman tetapi tidak dapat menggerakkan hati, itu belum pernah ada. Bila tiada Iman, takkan pula dapat menggerakkan hati.”
(Zhong Yong – Tiong Yong XIX)

孟 子 曰 : 伯 夷 辟 紂 (纣) , 居 北 海 之 濱 (滨) ,
聞 (闻) 文 王 作 興 (兴) , 曰 : 盍 歸 (归) 乎 來 (来) !
吾 聞 (闻) 西 伯 善 養 (养) 老 者 。
太 公 辟 紂 (纣) , 居 東 (东) 海 之 濱 (滨) ,
聞 (闻) 文 王 作 興 (兴) , 曰 : 盍 歸 (归) 乎 來 (来) !
吾 聞 (闻) 西 伯 善 養 (养) 老 者 。
13.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bo Yi – Pik I menyingkiri Raja Zhou – Tiu lalu berdiam di pantai laut Utara. Ketika mendengar Raja Wen – Bun memerintah (sebagai rajamuda) hatinya tergerak dan berkata, ‘Mengapa tidak datang kepadanya? Kudengar Pangeran Barat itu baik-baik memelihara orang tua.’ (Lun Yu – Lun Gi V: 23)
Tai Gong – Thai Kong menyingkiri Raja Zhou – Tiu lalu berdiam di pantai Laut Timur. Ketika mendengar Raja Wen – Bun memerintah, hatinya tergerak dan berkata, ‘Mengapa tidak datang kepadanya? Kudengar Pangeran Barat itu baik-baik memelihara orang tua.’ (Meng Zi – Bing Cu IB. 5/3).

二 老 者 , 天 下 之 大 老 也 , 而 歸 (归) 之 ,
是 天 下 之 父 歸 (归) 之 也 。
天 下 之 父 歸 (归) 之 , 其 子 焉 往 ?
13.2. “Kedua orang tua itu ialah orang tua agung seluruh dunia. Bila mereka sudah mau datang tunduk, maka segenap ayah rakyat sedunia datang tunduk pula. Bila ayah rakyat sedunia sudah mau tunduk, kemanakah pergi anak-anaknya?

諸 (诸) 侯 有 行 文 王 之 政 者 , 七 年 之 内 ,
必 為 (为) 政 於 (于) 天 下 矣 。
13.3. “Kalau ada rajamuda yang mau menjalankan pemerintahan Raja Wen – Bun, dalam jangka waktu tujuh tahun niscaya dapat memerintah dunia.”
(Meng Zi – Bing Cu IVA. 7/4; Lun Yu – Lun Gi XIII. 10-12).

孟 子 曰 : 求 也 為 (为) 季 氏 宰 ,
無 (无) 能 改 於 (于) 其 德 , 而 賦 (赋) 粟 倍 他 日 。
孔 子 曰 : 求 非 我 徒 也 , 小 子 鳴 (鸣) 鼓 而 攻 之 可 也 。
14.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Ran Qiu – Jiam Kiu sebagai menteri Keluarga Ji – Kwi ternyata tidak dapat memperbaiki mereka berlaku Bajik, bahkan membantu memungut padi rakyat untuk melipat-gandakan kekayaannya. Kong Zi – Khong Cu bersabda: ‘Qiu – Kiu bukan lagi muridKu. Murid-murid, kamu boleh memukul tambur menyerangnya.’ (Lun Yu – Lun Gi XI. 17)

由 此 觀 (观) 之 , 君 不 行 仁 政 而 富 之 ,
皆 棄 (弃) 於 (于) 孔 子 者 也 。
況 於 (于) 為 (为) 之 強 (强) 戰 (战) ?
爭 地 以 戰 (战) ,殺 人 盈 野 ;爭 城 以 戰 (战) ,殺 人 盈 城。
此 所 謂 (谓) 率 土 地 而 食 人 肉 , 罪 不 容 於 (于) 死 !
14.2. “Di sini jelas sudah bahwa seorang yang membantu menumpuk kekayaan seorang pemimpin yang tidak berperi Cinta Kasih, ditolak oleh Kong Zi – Khong Cu; apalagi orang yang menganjurkan berperang. Pangeran yang memperebutkan tanah, orang yang terbunuh. Dan peperangan yang memperebutkan kota, jalan-jalan di kota itu akan penuh dengan orang-orang yang terbunuh pula. Inilah yang dinamai untuk mendapatkan tanah jajahan dengan memakan daging manusia. Kejahatannya tidak cukup hanya dihukum mati. (Meng Zi – Bing Cu VIB. 9)

故 善 戰 (战) 者 服 上 刑 , 連 (连) 諸 (诸) 侯 者 次 之 ,
辟 草 萊 (莱) , 任 土 地 者 次 之 。
14.3. “Maka yang suka melakukan perang itu harus mendapat hukuman terberat. Yang menganjur-anjurkan para rajamuda untuk berkomplot itu boleh menerima hukuman kurang sedikit. Sedang yang suka memaksa rakyat menebang hutan untuk mendapatkan tanah itu hukumannya boleh diperingan.” (Meng Zi – Bing Cu VIIB. 4/1).

孟 子 曰 : 存 乎 人 者 , 莫 良 於 (于) 眸 子 。
眸 子 不 能 掩 其 惡 (恶) 。
胸 中 正 , 則 (则) 眸 子 瞭 焉 ;
胸 中 不 正 , 則 (则) 眸 子 眊 焉 。
15.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Di antara alat tubuh manusia yang harus dijaga, tiada yang lebih baik dari orang-orangan mata. Anggota tubuh ini tidak dapat menutupi kejahatan. Bila seseorang itu hatinya lurus, orang-orangan mata itu akan bersinar-sinar. Sebaliknya bila seseorang itu hatinya tidak lurus, orang-orangan mata akan pudar.

聽 (听) 其 言 也 , 觀 (观) 其 眸 子 , 人 焉 廋 哉 !
15.2. “Maka dengarlah kata-katanya dan lihatlah orang-orangan matanya. Bagaimana kah orang dapat merahasiakan isi hatinya?” (Lun Yu – Lun Gi II. 10)

孟 子 曰 : 恭 者 不 侮 人 , 儉 (俭) 者 不 奪 (夺) 人 。
侮 奪 (夺) 人 之 君 , 惟 恐 不 順 (顺) 焉 ,
惡 (恶) 得 為 (为) 恭 儉 (俭) ?
16.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Yang berlaku hormat itu tidak mau menghina orang. Yang berlaku hemat itu tidak mau merampas milik orang. Raja yang menghina dan merampas milik orang karena khawatir tidak diturut perintahnya, bagaimanakah dapat dikatakan hormat dan hemat?

恭 儉 (俭) 豈 (岂) 可 以 聲 (声) 音 笑 貌 為 (为) 哉 ?
16.2. “Hormat dan hemat itu masakan boleh diwujudkan hanya dengan suara, tertawa dan wajah saja!”

淳 於 (于) 髡 曰 : 男 女 授 受 不 親 (亲) ,禮 (礼) 與 (与) ?
孟 子 曰 : 禮 (礼) 也 。
曰 : 嫂 溺 , 則 (则) 援 之 以 手 乎 ?
曰 : 嫂 溺 不 援 , 是 豺 狼 也 。
男 女 授 受 不 親 (亲) , 禮 (礼) 也 ;
嫂 溺 援 之 以 手 者 , 權 (权) 也 。
17.1. Chun Yu Kun – Sun I Khun bertanya, “Benarkah ada adat bahwa antara pria dan wanita tidak boleh saling bersentuhan dalam menerima dan memberi?”
Meng Zi – Bing Cu berkata, “Itu memang diadatkan.” “Kalau seorang ipar perempuan jatuh tenggelam, bolehkah ditolong dengan tangan?” “Kalau tidak mau menolong ipar perempuannya yang jatuh tenggelam, dia seekor serigala. Antara pria dan wanita tidak boleh saling bersentuhan dalam menerima dan memberi itu memang adat. Tetapi menolong seorang ipar perempuan yang jatuh tenggelam itu karena keperluan yang sangat.” (Meng Zi – Bing Cu VIA. 14/4).

曰 : 今 天 下 溺 矣 , 夫 子 之 不 援 , 何 也 ?
17.2. “Kini dunia sedang tenggelam, mengapakah guru tidak menolongnya?”

曰 : 天 下 溺 , 援 之 以 道 ; 嫂 溺 , 援 之 以 手 。
子 欲 手 援 天 下 乎 ?
17.3. “Dunia yang tenggelam harus ditolong dengan Jalan Suci, tetapi seorang ipar perempuan yang tenggelam boleh ditolong dengan tangan. Adakah kamu menginginkan dunia ini kutolong dengan tangan?”

公 孫 (孙) 醜(丑) 曰 : 君 子 之 不 教 子 , 何 也 ?
18.1. Gong Sun Chou – Kong Sun Thio bertanya, “Mengapakah seorang Jun Zi – Kun Cu tidak mengajar anaknya sendiri?”

孟 子 曰 : 勢 (势) 不 行 也 。 教 者 必 以 正 。
以 正 不 行 , 繼 (继) 之 以 怒 。
繼 (继) 之 以 怒 , 則 (则) 反 夷 矣 。
夫 子 教 我 以 正 , 夫 子 未 出 於 (于) 正 也 。
則 (则) 是 父 子 相 夷 也 ;
父 子 相 夷 , 則 (则) 惡 (恶) 矣 。
18.2. Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Keadaanlah yang merintanginya. Orang tentu ingin mengajarkan yang benar, namun bila hal yang benar itu tidak dijalankan tentu akan membangkitkan marah. Kalau pengajaran itu membangkitkan marah, maka akibatnya ialah sebaliknya. (Anak akan berpikir). ‘Guru itu seharusnya mengajarkan hal yang benar. Mengapakah guru bahkan menyeleweng dari hal yang benar?’ Ini akan menyebabkan antara ayah dan anak saling bertentangan. Kalau ayah dan anak saling bertentangan, itu tidak baik. (Meng Zi – Bing Cu IVB. 30/3,4).

古 者 易 子 而 教 之 。
18.3. “Demikianlah maka jaman dahulu orang saling bertukar anak untuk di didik.

父 子 之 間 (间) 不 責 (责) 善 , 責 (责) 善 則 (则) 離 (离) ,
離 (离) 則 (则) 不 祥 莫 大 焉 。
18.4. “Antara ayah dan anak sesungguhnya tidak boleh saling memaksa untuk berbuat baik. Saling memaksan berbuat baik ini akan membawa kepada perpecahan. Perpecahan yang tidak membawa berkah ini adalah pantangan terbesar.”

孟 子 曰 : 事 孰 為 (为) 大 ? 事 親 (亲) 為 (为) 大 。
守 孰 為 (为) 大 ? 守 身 為 (为) 大 。
不 失 其 身 而 能 事 其 親 (亲) 者 , 吾 聞 (闻) 之 矣 。
失 其 身 而 能 事 其 親 (亲) 者 , 吾 未 之 聞 (闻) 也 。
19.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Mengabdi kepada siapakah yang terbesar? Mengabdi kepada orang tua itulah yang terbesar. Menjaga apakah yang besar? Menjaga diri itulah yang terbesar. Orang yang tidak kehilangan dirinya dan dapat mengabdi kepada orang tuanya, aku pernah mendengar. Tetapi orang yang kehilangan dirinya dapat mengabdi kepada orang tuanya, aku belum pernah mendengar.

孰 不 為 (为) 事 ? 事 親 (亲) , 事 之 本 也 。
孰 不 為 (为) 守 ? 守 身 , 守 之 本 也 。
19.2. “Siapakah yang tidak melakukan pengabdian? Mengabdi kepada orang tua itulah pokok pengabdian! Siapakah yang tidak melakukan penjagaan? Menjaga diri itulah pokok penjagaan!

曾 子 養 (养) 曾 皙 , 必 有 酒 肉 , 將 (将) 徹 (彻) ,
必 請 (请) 所 與 (与) ; 問 问 有 餘 馀 ? 必 曰 ‘ 有 ’ 。
曾 皙 死 , 曾 元 養 (养) 曾 子 ,
必 有 酒 肉 , 將 (将) 徹 (彻) , 不 請 (请) 所 與 (与) ;
問 (问) 有 餘 ? 曰 ‘ 亡 矣 ’ 。 將 (将) 以 復 (复) 進 (进) 也 。
此 所 謂 (谓) 養 (养) 口 體 (体) 者 也 。
若 曾 子 , 則 (则) 可 謂 (谓) 養 (养) 志 也 。
19.3. “Zeng Zi – Cing Cu ketika merawat Zeng Xi – Cing Sik selalu menyediakan arak dan daging. Setelah selesai makan selalu pula bertanya untuk apakah kelebihannya. Kalau ditanya masih adakah kelebihannya, tentu dijawab, ‘ada’. Setelah Zeng Xi – Cing Sik wafat. Zeng Yuan – Cing Gwan lah kini merawat Zeng Zi – Cing Cu. Selalu juga disediakan arak dan daging. Setelah selesai makan, tidak pernah bertanya untuk apakah kelebihannya. Kalau ditanya masih adakah kelebihannya. Tentu dijawab, ‘Sudah habis!’, agar nanti dapat disuguhkan lagi. Inilah yang dinamai sekedar merawat mulut dan tubuh. Hanya yang seperti Zeng Zi – Cing Cu dapat dinamai merawat kemauannya. (Lun Yu – Lun Gi XI. 26).

事 親 (亲) 若 曾 子 者 , 可 也 。
19.4. “Kalau mengabdi kepada orang tua, hendaklah seperti Zeng Zi – Cing Cu.”

孟 子 曰 : 人 不 足 與 (与) 適 (适) 也 , 政 不 足 間 (间) 也 。
惟 大 人 為 (为) 能 格 君 心 之 非 。
君 仁 莫 不 仁 , 君 義 (义) 莫 不 義 (义) , 君 正 莫 不 正 。
壹 (一) 正 君 而 國 (国) 定 矣 。
20.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Orang tidak cukup hanya pandai menolak. Dan kepada pemerintah tidak cukup hanya pandai mengecam. Hanya orang yang benar-benar besar dapat memperbaiki hati pemimpin yang sesat. Bila pemimpin berperi Cinta Kasih, niscaya tiada yang tidak berperi Cinta Kasih. Bila pemimpin menjunjung Kebenaran, niscaya tiada yang tidak berlaku Benar. Bila pimpinan berjiwa lurus, niscaya tiada yang tidak lurus. Dengan seorang pimpinan yang berjiwa lurus, seluruh negeri niscaya teratur beres.” (Meng Zi – Bing Cu IVB. 5)

孟 子 曰 : 有 不 虞 之 譽 (誉) , 有 求 全 之 毀 。
21.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Ada pujian yang datang tanpa diharapkan, ada pula celaan yang datang biarpun sudah berusaha sebaik-baiknya.”

孟 子 曰 : 人 之 易 其 言 也 , 無 (无) 責 (责) 耳 矣 。
22.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Orang yang dengan mudah menghamburkan kata-kata itu ialah karena belum pernah mendapat dampratan.”

孟 子 曰 : 人 之 患 , 在 好 為 (为) 人 師 (师) 。
23.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Cacatnya orang itu ialah hanya ingin menggurui orang.”

樂 (乐) 正 子 從 (从) 於 (于) 子 敖 之 齊 (齐) 。
24.1. Yue Zheng Zi – Gak Cing Cu ikut Zi Ao – Cu Go datang ke negeri Qi – Cee. (Meng Zi – Bing Cu IB. 16/12; IIB. 2/6).

樂 (乐) 正 子 見 (见) 孟 子 。
孟 子 曰 : 子 亦 來 (来) 見 (见) 我 乎 ?
曰 : 先 生 何 為 (为) 出 此 言 也 ?
曰 : 子 來 (来) 幾 (几) 日 矣 ? 曰 : 昔 者 。
曰 : 昔 者 , 則 (则) 我 出 此 言 也 , 不 亦 宜 乎 ?
曰 : 舍 館 (馆) 未 定 。
曰 : 子 聞 (闻) 之 也 , 舍 館 (馆) 定 ,
然 後 (后) 求 見 (见) 長 (长) 者 乎 ?
24.2. Yue Zheng Zi – Gak Cing Cu menjumpai Meng Zi – Bing Cu.
Meng Zi – Bing Cu berkata, “Akhirnya engkau menjumpai aku juga.”
“Mengapakah guru berkata demikian?”
“Berapa harikah engkau sudah datang?”
“Kemarin dulu.”
“Kemarin dulu? Itulah sebabnya aku berkata begitu. Apakah itu tidak beralasan?”
“Murid belum mendapat penginapan yang tetap.”
“Pernahkah engkau mendengar, berusaha mendapatkan penginapan yang tetap lebih dahulu baharu kemudian menemui orang tua?”

曰 : 克 有 罪 。
24.3. “Murid telah berbuat salah.”

孟 子 謂 (谓) 樂 (乐) 正 子 曰 :
子 之 從 (从) 於 (于) 子 敖 來 (来) , 徒 餔 啜 也 。
我 不 意 子 學 (学) 古 之 道 , 而 以 餔 啜 也 。
25.1. Meng Zi – Bing Cu berkata kepada Yue Zheng Zi – Gak Cing Cu, “Ikutmu kepada Zi Ao – Cu Go datang kemarin ini terang hanya untuk sekedar mendapat makan dan minum saja. Tidak terpikir olehku bagaimana kamu yang sudah mendapat ajaran kuno tentang Jalan Suci masih mau berbuat hanya untuk sekedar mendapat makan dan minum!”

孟 子 曰 : 不 孝 有 三 , 無 (无) 後 (后) 為 (为) 大 。
26.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Tidak berbakti itu ada tiga macam, tidak mempunyai pelanjut hari kemudian itulah yang terbesar!. (Meng Zi – Bing Cu IVB: 30)

舜 不 告 而 娶 ,為 (为) 無 (无) 後 (后) 也 ,
君 子 以 為 (为) 猶 (犹) 告 也 。
26.2. “Maka, kalau Shun – Sun sampai menikah tanpa memberi tahukan orang tuanya, itulah karena takut tidak mempunyai pelanjut hari kemudian. Seorang Jun Zi – Kun Cu menganggapnya sudah memberi laporan pula.”

孟 子 曰 : 仁 之 實 (实) , 事 親 (亲) 是 也 。
義 (义) 之 實 (实) , 從 (从) 兄 是 也 。
27.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Hakekat Cinta Kasih itu ialah dapat mengabdi kepada orang tua. Hakekat Kebenaran itu ialah dapat menurut kepada kakak.

智 之 實 (实) , 知 斯 二 者 弗 去 是 也 。
禮 (礼) 之 實 (实) , 節 (节) 文 斯 二 者 是 也 。
樂 (乐) 之 實 (实) ,樂 (乐) 斯 二 者 , 樂 (乐) 則 (则) 生 矣 。
生 則 (则) 惡 (恶) 可 已 也 ,惡 (恶) 可 已 ,
則 (则) 不 知 足 之 蹈 之 , 手 之 舞 之 。
27.2. Hakekat Kebijaksanaan itu ialah tahu akan dua perkara itu, dan tidak melupakannya. Hakekat Kesusilaan itu ialah dapat melakukan dua macam perkara itu. Dan hakekat Musik itu ialah dapat merasakan kesenangan dalam dua perkara itu. Kalau kesenangan itu sudah tumbuh, pertumbuhannya akan terjadi tanpa suatu paksaan. Bila sudah tanpa suatu paksaan, maka dengan tanpa dipikirkan sang kaki dapat melangkah dan sang tangan dapat menari dengan baiknya.”

孟 子 曰 : 天 下 大 悅 而 將 (将) 歸 (归) 己 ,
視 (视) 天 下 悅 而 歸 (归) 己 猶 (犹) 草 芥 也 ,
惟 舜 為 (为) 然 。
不 得 乎 親 (亲) , 不 可 以 為 (为) 人 ;
不 順 (顺) 乎 親 (亲) , 不 可 以 為 (为) 子 。
28.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Kalau seluruh dunia dengan sangat gembira mau tunduk kepada seseorang dan orang itu memandang kesukaan dunia hanya sebagai seikat rumput, hanya Shun – Sun lah orangnya. Shun – Sun merasa, bila belum dapat memperoleh hati orang tuanya, ia belum dapat merasa sebagai orang. Bila belum dapat bersesuaian dengan orang tuanya, belum dapat merasa sebagai anak.

舜 盡 (尽) 事 親 (亲) 之 道 , 而 瞽 瞍 厎 豫 。
瞽 瞍 厎 豫 而 天 下 化 。
瞽 瞍 厎 豫 而 天 下 之 為 (为) 父 子 者 定 , 此 之 謂 (谓) 大 孝 。
28.2. “Oleh pengabdian Shun – Sun kepada orang tua yang sungguh-sungguh berdasar Jalan Suci, maka Gu Sou – Ko So (ayahnya) akhirnya senang di dalam Kebaikan. Dengan Gu Sou – Ko So dapat senang di dalam Kebaikan, maka seluruh duniapun ikut berubah. Setelah Gu Sou – Ko So dapat senang di dalam Kebaikan, semua orang tua dan anak di dunia mengerti akan kedudukan masing-masing. Demikianlah laku Baktinya yang besar.”


孟 子 – (BING CU)


JILID IV B

離 (离) 婁 (娄)《下》

Li Lou (Xia) – Li Lo (He)

孟 子 曰 :舜 生 於 (于) 諸 (诸) 馮 (冯) , 遷 (迁) 於 (于) 負 (负) 夏 , 卒 於 (于) 鳴 (鸣) 條 (条) , 東 (东) 夷 之 人 也 。
1.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Shun – Sun dilahirkan di Zhu Feng – Cu Ping, kemudian pindah ke Fu Xia – Hu He dan wafat di Ming Tiao – Bing Tiau. Dia termasuk suku bangsa Yi – I Timur.

文 王 生 於 (于) 岐 周 , 卒 於 (于) 畢 (毕) 郢 , 西 夷 之 人 也 。
1.2. “Raja Wen – Bun dilahirkan di Qi Zhou – Ki Ciu dan wafat di Bi Ying – Piet Ting. Dia termasuk suku bangsa Yi – I Barat.

地 之 相 去 也 , 千 有 餘 (馀) 里 ;
世 之 相 後 (后) 也 , 千 有 餘 (馀) 歲 (岁) ,
得 志 行 乎 中 國 (国) , 若 合 符 節 (节) 。
1.3. “Daerah-daerah itu satu sama lain terpisah ribuan Li – Li (1 Li – Li = ½ Km), jarak waktunya terpisah ribuan tahun. Tetapi ketika mereka berhasil melaksanakan cita-citanya di dalam Negara, haluannya ternyata begitu mirip seperti cap yang dibelah dua.

先 聖 (圣) 後 (后) 聖 (圣) , 其 揆 壹 (一) 也 。
1.4. “Ternyata biar Nabi purba maupun Nabi yang lebih kemudian, haluannya serupa.”

子 產 (产) 聽 (听) 鄭 (郑) 國 (国) 之 政 ,
以 其 乘 輿 (舆) 濟 (济) 人 於 (于) 溱 – 洧 。
2.1. Ketika Zi Chan – Cu San memangku jabatan di negeri Zheng – Ting, dia menggunakan keretanya untuk menyeberangkan orang-orang yang akan melewati Sungai Zhen – Cien dan Wei – Wi.

孟 子 曰 : 惠 而 不 知 為 (为) 政 。
2.2. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Dia murah hati, tetapi tidak cakap menjalankan pemerintahan. (Lun Yu – Lun Gi V. 16)

歲 (岁) 十 壹 (一) 月 徒 杠 成 , 十 二 月 輿 (舆) 梁 成 ,
民 未 病 涉 也 。
2.3. “Bila tiap Bulan sebelas menyuruh rakyat memperbaiki jembatan untuk jalan kaki dan dalam Bulan dua belas memperbaiki jembatan untuk kendaraan; niscaya rakyat tidak perlu bersusah-susah menyeberang.

君 子 平 其 政 ,行 辟 人 可 也 , 焉 得 人 人 而 濟 (济) 之 ?
2.4. “Seorang Jun Zi – Kun Cu mengutamakan Keadilan di dalam pemerintahan. Kalau melakukan perjalanan, dia boleh menyuruh orang-orang untuk minggir. Betapa setiap orang akan diseberangkan?

故 為 (为) 政 者 , 每 人 而 悅 之 , 日 亦 不 足 矣 ?
2.5. “Yang menjalankan pemerintahan bila ingin menyenangkan setiap orang dengan cara semacam itu, masakan cukup waktu tiap harinya?”

孟 子 告 齊 (齐) 宣 王 曰 : 君 之 視 (视) 臣 如 手 足 ,
則 (则) 臣 視 (视) 君 如 腹 心 ;
君 之 視 (视) 臣 如 犬 馬 (马) , 則 (则) 臣 視 (视) 君 如 國 (国) 人 ;
君 之 視 (视) 臣 如 土 芥 , 則 (则) 臣 視 (视) 君 如 寇 讎 (仇) 。
3.1. Meng Zi – Bing Cu berkata kepada Raja Xuan – Swan dari Negeri Qi – Cee, “Bila seorang raja memandang menterinya sebagai tangan atau kakinya, niscaya menteri itu akan memandang rajanya sebagai perut atau jantungnya. Bila seorang raja memandang menterinya sebagai anjing atau kudanya, niscaya menteri itu akan memandang rajanya sebagai orang kebanyakan. Bila seorang raja memandang menterinya sebagai tanah liat atau rumput, niscaya menteri itu akan memandang rajanya sebagai perampok atau musuhnya.”

王 曰 : 禮 (礼) ,為 (为) 舊 (旧) 君 有 服 , 何 如 斯 可 為 (为) 服 矣 ?
3.2. Raja bertanya, “Menurut adat, seorang menteri melakukan perkabungan (tiga bulan) bila meninggalkan jabatannya. Kita harus berbuat bagaimanakah supaya mereka mau melakukan itu?”

曰 : 諫 (谏) 行 言 聽 (听) , 膏 澤 (泽) 下 於 (于) 民 ;
有 故 而 去 , 則 (则) 君 使 人 導 (导) 之 出 疆 ,
又 先 於 (于) 其 所 往 ; 去 三 年 不 反 , 然 後 (后) 收 其 田 里 。
此 之 謂 (谓) 三 有 禮 (礼) 焉 。 如 此 ,則 (则) 為 (为) 之 服 矣 。
3.3. “Nasehat-nasehatnya hendaklah diturut, kata-katanya hendaklah didengarkan, sehingga rakyatpun beroleh berkah. Kalau ia terpaksa pergi meninggalkan negeri, hendaklah raja menyuruh orang mengantarkannya sampai dibatas negeri dan didahului dengan memberi surat pujian (bagi menteri itu) kepada negeri yang dituju. Setelah tiga tahun pergi dan tidak kembali, baharulah diambil sawah dan rumahnya. Inilah yang dinamai melakukan tiga kali Kesusilaan. Dengan demikian niscaya ia mau melakukan perkabungan.

今 也 為 (为) 臣 。 諫 (谏) 則 (则) 不 行 , 言 則 (则) 不 聽 (听) ;
膏 澤 (泽) 不 下 於 (于) 民 ;
有 故 而 去 , 則 (则) 君 搏 執 (执) 之 , 又 極 (极) 之 於 (于) 其 所 往 ;
去 之 日 , 遂 收 其 田 里 。
此 之 謂 (谓) 寇 讎 (仇) , 寇 讎 (仇) , 何 服 之 有 ?
3.4. “Tetapi kini perlakuan yang dikenakan kepada para menteri ialah: nasehat-nasehatnya tidak diturut, kata-katanya tidak didengar, sehingga rakyatpun tidak beroleh berkah. Kalau karena sesuatu dia pergi meninggalkan negeri, rajanya lalu berusaha menangkap dan menawannya. Kalau lepas, namanya lalu dicemarkan di negeri yang dituju. Pada hari itu ia pergi juga, segera sawah dan rumahnya diambil kembali. Inilah perbuatan seorang perampok dan musuh. Siapakah mau berkabung untuk perampok dan musuhnya?”

孟 子 曰 : 無 (无) 罪 而 殺 (杀) 士 , 則 (则) 大 夫 可 以 去 ;
無 (无) 罪 而 戮 民 , 則 (则) 士 可 以 徙 。
4.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Kalau seorang Siswa yang tidak bersalah dapat sewenang-wenang dibunuh, para pembesar bolehlah meninggalkan negeri semacam itu. Kalau rakyat yang tidak bersalah dapat sewenang-wenang dibunuh, para Siswa bolehlah meninggalkan negeri semacam itu.”

孟 子 曰 : 君 仁 莫 不 仁 , 君 義 (义) 莫 不 義 (义) 。
5.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bila pemimpin berperi Cinta Kasih, niscaya tiada yang tidak berperi Cinta Kasih. Bila pemimpin menjunjung Kebenaran, niscaya tiada yang tidak berlaku Benar.” (Meng Zi – Bing Cu IVA. 20)

孟 子 曰 : 非 禮 (礼) 之 禮 (礼) ,
非 義 (义) 之 義 (义) , 大 人 弗 為 (为) 。
6.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Kesusilaan yang bukan Kesusilaan, Kebenaran yang bukan Kebenaran; seorang yang berjiwa besar tak mau melakukan.”

孟 子 曰 : 中 也 養 (养) 不 中 ,
才 也 養 (养) 不 才 。 故 人 樂 (乐) 有 賢 (贤) 父 兄 也 。
如 中 也 棄 (弃) 不 中 , 才 也 棄 (弃) 不 才 ,
則 (则) 賢 (贤) 不 肖 之 相 去 , 其 閒 (间) 不 能 以 寸 。
7.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Seorang yang dapat bersikap Tengah, hendaklah membimbing orang yang tidak dapat bersikap Tengah. Yang pandai hendaklah membimbing yang tidak pandai. Demikianlah orang yang akan merasa bahagia mempunyai ayah atau kakak yang Bijaksana. Kalau yang dapat bersikap Tengah menyia-nyiakan yang tidak dapat bersikap Tengah, yang pandai menyia-nyiakan yang tidak pandai, maka antara yang Bijaksana dan yang tidak Bijaksana sesungguhnya tiada bedanya walau satu Cun pun (1 Cun = 1/3 dm, 1 dm = 10 cm)!”

孟 子 曰 : 人 有 不 為 (为) 也 , 而 後 (后) 可 以 有 為 (为) 。
8.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Orang harus mengetahui yang tidak boleh dilakukan, baharulah kemudian tahu apa yang harus dilakukan.”

孟 子 曰 : 言 人 之 不 善 , 當 (当) 如 後 (后) 患 何 !
9.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Orang yang suka membicarakan ketidak-baikan orang lain, entah marabahaya apa yang akan menimpanya.”

孟 子 曰 : 仲 尼 不 為 (为) 已 甚 者 。
10.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Zhong Ni – Tiong Ni tidak mau berbuat yang keterlaluan.” (Zhong Yong – Tiong Yong X, XII; Lun Yu – Lun Gi VII. 21)

孟 子 曰 : 大 人 者 , 言 不 必 信 ,行 不 必 果 , 惟 義 (义) 所 在 。
11.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Seorang besar itu kata-katanya tidak pasti dapat dipercaya dan perbuatannya tidak pasti berbuah. Hanya saja dia berusaha menetapi Kebenaran.”

孟 子 曰 : 大 人 者 , 不 失 其 赤 子 之 心 者 也 。
12.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Seorang besar itu ialah yang tidak kehilangan sifat hati bayinya.”

孟 子 曰 : 養 (养) 生 者 不 足 以 當 (当) 大 事 ,
惟 送 死 可 以 當 (当) 大 事 。
13.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Memelihara masa hidup (orang tua), itu belum cukup dinamai pekerjaan besar. Hanya segenap (pengabdian) untuk mengantar kewafatannya, barulah dapat dinamai pekerjaan besar.” (Lun Yu – Lun Gi I. 9)

孟 子 曰 : 君 子 深 造 之 以 道 , 欲 其 自 得 之 也 。
自 得 之 , 則 (则) 居 之 安 ; 居 之 安 , 則 (则) 資 (资) 之 深 ;
資 (资) 之 深 , 則 (则) 取 之 左 右 逢 其 原 ;
故 君 子 欲 其 自 得 之 也 。
14.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Seorang Jun Zi – Kun Cu belajar mendalami Jalan Suci dengan keinginan mampu menghayati sudah di dalam dirinya. Dengan menghayati sudah di dalam dirinya itu ia dapat mendiami dengan sentosa. Dengan dapat mendiami dengan sentosa itu ia akan mendapatkan keyakinan yang mendalam. Dengan keyakinan yang mendalam itu ia mendapat sumber kemampuan yang seolah-olah berada di kiri-kanannya. Demikianlah seorang Jun Zi – Kun Cu belajar dengan keinginan mampu menghayati sudah di dalam dirinya.”

孟 子 曰 : 博 學 (学) 而 詳 (详) 說 (说) 之 ,
將 (将) 以 反 說 (说) 約 (约) 也 。
15.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Belajar seluas mungkin dan membicarakannya sejelas mungkin, ialah untuk mengenal masalahnya dan dapat mengemukakan secara singkat inti sarinya.”

孟 子 曰 : 以 善 服 人 者 , 未 有 能 服 人 者 也 。
以 善 養 (养) 人 , 然 後 (后) 能 服 天 下 。
16.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Kalau dengan kebaikan hendak menundukkan orang, sesungguhnya belum pernah ada yang dapat melakukannya. Kalau kebaikan itu dipergunakan untuk memberi penghidupan orang, niscaya dunia akan tunduk kepadanya.

天 下 不 心 服 而 王 者 , 未 之 有 也 。
16.2. “Dengan orang-orang di dunia yang hatinya tidak mau tunduk, tetapi dapat menjadi raja besar, itu belum pernah terjadi.”

孟 子 曰 : 言 無 (无) 實 (实) 不 祥 。
不 祥 之 實 (实) , 蔽 賢 (贤) 者 當 (当) 之 。
17.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Kata-kata yang tidak benar itu tidak membawa berkah, yang benar-benar tidak membawa berkah itu ialah usaha hendak menutupi para Bijaksana.”

徐 子 曰 : 仲 尼 亟 稱 (称) 於 (于) 水 ,曰 : 水 哉 , 水 哉 !
何 取 於 (于) 水 也 ?
18.1. Xu Zi – Chi Cu berkata, “Dahulu Zhong Ni – Tiong Ni sering memuji air dengan bersabda, ‘O, air! O, air!’ hikmah apakah dapat diambil dari air?
(Lun Yu – Lun Gi IX. 17)

孟 子 曰 : 原 泉 混 混 , 不 舍 晝 (昼) 夜 ,
盈 科 而 後 (后) 進 (进) , 放 乎 四 海 。
有 本 者 如 是 , 是 之 取 爾 (尔) 。
18.2. Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Air itu dari sumber keluar bergolak-golak siang-malam tiada hentinya. Setelah memenuhi tempat-tempat yang lekuk lalu terus maju mengalir ke empat penjuru lautan. Hanya air yang mempunyai sumber dapat demikian. Inilah hikmah yang dapat dipetik.

苟 為 (为) 無 (无) 本 , 七 八 月 之 閒 (间) 雨 集 ,
溝 (沟) 澮 (浍) 皆 盈 , 其 涸 也 , 可 立 而 待 也 。
故 聲 (声) 聞 (闻) 過 (过) 情 , 君 子 恥 之 。
18.3. “Tetapi air yang tidak bersumber, yang berasal dari hujan lebat pada Bulan tujuh dan Bulan delapan: meski dapat memenuhi saluran-saluran dan sawah-sawah, sebentar saja sudah kering pula. Ini dapat dijadikan suatu teladan. Maka kemasyuran yang melebihi kenyataan, seorang Jun Zi – Kun Cu merasa malu.”

孟 子 曰 : 人 之 所 以 異 (异) 於 (于) 禽 獸 (兽) 者 幾 (几) 希 ,
庶 民 去 之 , 君 子 存 之 。
19.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Perbedaan antara manusia dengan burung dan hewan itu sesungguhnya tidak seberapa. Perbedaan yang sedikit itu oleh kebanyakan orang sering diabaikan, tetapi seorang Jun Zi – Kun Cu menjaganya.

舜 明 於 (于) 庶 物 , 察 於 (于) 人 倫 (伦) ,
由 仁 義 (义) 行 , 非 行 仁 義 (义) 也 。
19.2. “Raja Shun – Sun mempelajari hal-ikhwal segala benda. Diperiksanya hal-hal menge-nai perhubungan antara manusia. Ia berjalan di dalam Cinta Kasih dan Kebenaran, ia tidak perlu mengejar-ngejar Cinta Kasih dan Kebenaran.”

孟 子 曰 : 禹 惡 (恶) 旨 酒 而 好 善 言 。
20.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Raja Yu – I benci akan kegemaran minum arak, tetapi menyukai kata-kata yang baik. (Shu Jing – Su King II. 2)

湯 (汤) 執 (执) 中 , 立 賢 (贤) 無 (无) 方 。
20.2. “Raja Tang – Thong memegang teguh sikap Tengah dan mengangkat para Bijaksana tanpa memperdulikan tempat asalnya. (Shu Jing – Su King IV. 2)

文 王 視 (视) 民 如 傷 (伤) , 望 道 而 未 之 見 (见) 。
20.3. “Raja Wen – Bun memperhatikan rakyat sebagai luka di badannya; selalu berusaha di dalam Jalan Suci seperti belum pernah melihatnya.

武 王 不 泄 邇 (迩) , 不 忘 遠 (远) 。
20.4. “Raja Wu – Bu tidak meremehkan yang dekat dan tidak melupakan yang jauh.”

周 公 思 兼 三 王 , 以 施 四 事 ,
其 有 不 合 者 , 仰 而 思 之 , 夜 以 繼 (继) 日 ;
幸 而 得 之 , 坐 以 待 旦 。
20.5. “Pangeran Zhou – Ciu senantiasa memikirkan agar dapat memetik teladan raja tiga Dinasti itu dengan mempraktekkan keempat perkara itu. Kalau ada hal-hal yang dirasakan tidak sesuai pula, dipikirkannya sungguh-sungguh dari siang sampai malam. Kalau berhasil (memecahkan persoalan itu), ia terus duduk menanti fajar.”

孟 子 曰 : 王 者 之 跡 (迹) 熄 而 《詩 (诗)》 亡 ,
《詩 (诗)》 亡 然 後 《春 秋》 作 。
21.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bekas undang-undang raja besar sudah lenyap, sanjak-sanjak tidak dihimpun lagi. Setelah sanjak-sanjak itu tidak dihimpun lagi, maka diterbitkan Kitab Chun Qiu – Chun Ciu.

晉 (晋) 之 《乘》 , 楚 之 《檮 (梼) 杌》 ,
魯 (鲁) 之 《春 秋》 , 壹 (一) 也 。
其 事 則 (则) 齊 (齐) 桓 – 晉 (晋) 文 , 其 文 則 (则) 史 。
孔 子 曰 : 其 義 (义) 則 (则) 丘 竊 (窃) 取 之 矣 。
21.2. “Kitab Sheng – Sing dari Negeri Jin – Cien, Kitab Tao Wu – Too Gut dari Negeri Chu – Cho dan Kitab Chun Qiu – Chun Ciu dari Negeri Lu – Lo itu maksudnya adalah sama. Isinya meriwayatkan Raja muda Huan – Swan dari Negeri Qi – Cee dan Rajamuda Wen – Bun dari Negeri Jin – Cien. Riwayat itu merupakan catatan-catatan sejarah. Kong Zi – Khong Cu bersabda, ‘Ulasan di dalam Kitab itu, Akulah yang sudah memberanikan diri membubuhinya.” (Meng Zi – Bing Cu IIIB. 9/8)

孟 子 曰 : 君 子 之 澤 (泽) , 五 世 而 斬 (斩) ,
小 人 之 澤 (泽) 五 世 而 斬 (斩) 。
22.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Ajaran yang diwariskan oleh seorang yang berkedudukan tinggi dalam lima keturunan sudah akan terputus. Yang diwariskan oleh seorang biasa dalam lima keturunan juga akan terputus.

予 未 得 為 (为) 孔 子 徒 也 , 予 私 淑 諸 (诸) 人 也 。
22.2. “Aku sekalipun tidak dapat langsung menjadi murid Kong Zi – Khong Cu, namun dapat menuntut Ajaran-ajaranNya dari orang-orang lain.” (Meng Zi – Bing Cu IIIB. 9)

孟 子 曰 : 可 以 取 , 可 以 無 (无) 取 , 取 傷 (伤) 廉 。
23.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Sesuatu yang mula-mula nampak pantas diambil, ternyata kemudian tidak layak diambil, kalau diambil juga, itulah menodakan kesucian

可 以 與 (与) , 可 以 無 (无) 與 , 與 (与) 傷 (伤) 惠 。
23.2. “Sesuatu yang mula-mula nampak pantas diberikan, ternyata kemudian tidak layak diberikan: kalau diberikan juga, itulah menodakan kemurahan hati.

可 以 死 , 可 以 無 (无) 死 , 死 傷 (伤) 勇 。
23.3. “Sesuatu yang mula-mula nampak pantas dibela mati-matian, ternyata kemudian tidak layak dibela mati-matian; kalau dibela mati-matian juga, itulah menodakan keberanian.”

逄 蒙 學 (学) 射 於 (于) 羿 , 盡 (尽) 羿 之 道 ,
思 天 下 惟 羿 為 (为) 愈 己 , 於 (于) 是 殺 (杀) 羿 。
孟 子 曰 : 是 亦 羿 有 罪 焉 。
公 明 儀 (仪) 曰 : 宜 若 無 (无) 罪 焉 。
曰 : 薄 乎 雲 (云) 爾 (尔) , 惡 (恶) 得 無 (无) 罪 ?
24.1. Peng Meng – Hong Bong belajar memanah kepada Yi – Gee. Setelah dapat menguasai baik-baik ajaran Yi – Gee, lalu berpikir bahwa di dunia ini hanya Yi – Gee lah yang dapat mengalahkan dirinya. Yi – Gee kemudian dibunuhnya.
Meng Zi – Bing Cu berkata, “Dalam hal ini sesungguhnya Yi – Gee juga berbuat salah. Gong Ming Yi – Kong Bing Gi berkata, ‘Boleh jadi dia tidak bersalah.’ Ini hanya hendak mengatakan bahwa kesalahannya itu sedikit saja. Tetapi masakan boleh dianggap tidak bersalah? (Meng Zi – Bing Cu IVA. 20)

鄭 (郑) 人 使 子 濯 孺 子 侵 衛 (卫) ,
衛 (卫) 使 庾 公 之 斯 追 之 。
子 濯 孺 子 曰 : 今 日 我 疾 作 , 不 可 以 執 (执) 弓 , 吾 死 矣 夫 !
問 (问) 其 僕 (仆) 曰 : 追 我 者 誰 (谁) 也 ?
其 僕 (仆) 曰 : 庾 公 之 斯 也 。 曰 : 吾 生 矣 。
其 僕 (仆) 曰 : 庾 公 之 斯 , 衛 (卫) 之 善 射 者 也 。
夫 子 曰 : “ 吾 生 ” , 何 謂 (谓) 也 ?
曰: 庾 公 之 斯 學 (学) 射 於 (于) 尹 公 之 他 ,
尹 公 之 他 學 (学) 射 於 (于) 我 。
夫 尹 公 之 他 , 端 人 也 , 其 取 友 必 端 矣 。
庾 公 之 斯 至 ,曰 : 夫 子 何 為 (为) 不 執 (执) 弓 ?
曰 : 今 日 我 疾 作 , 不 可 以 執 (执) 弓 。
曰 : 小 人 學 (学) 射 於 (于) 尹 公 之 他 ,
尹 公 之 他 學 (学) 射 於 (于) 夫 子 。
我 不 忍 以 夫 子 之 道 , 反 害 夫 子 。
雖 (虽) 然 , 今 日 之 事 , 君 事 也 , 我 不 敢 廢 (废) 。
抽 矢 扣 輪 (轮) , 去 其 金 , 發 (发) 乘 矢 而 後 (后) 反 。
24.2. “Ketika pembesar Negeri Zheng – Ting menyuruh Zi Zhuo Ru Zi – Cu Cok Ji Cu menyerbu Negeri Wei – Wee, Negeri Wei – Wee kemudian mengutus Yu Gong Zhi Si – Ji Kong Ci Su untuk mengejarnya.
Zi Zhuo Ru Zi – Cu Cok Ji Cu berkata, ‘Hari ini penyakitku kambuh, sehingga aku tidak dapat mementang busur. Aku tentu binasa!”
Kemudian bertanya kepada kusirnya, ‘Siapakah yang mengejarku?’
Kusirnya menjawab, ‘Yu Gong Zhi Si – Ji Kong Ci Su’
‘Kalau begitu aku hidup.’
Kusir itu bertanya: ‘Yu Gong Zhi Si – Ji Kong Ci Su ialah pemanah terbaik di Negeri Wei – Wee, mengapakah Tuan mengatakan ‘Aku hidup?’
‘Yu Gong Zhi Si – Ji Kong Ci Su itu belajar memanah kepada Yin Gong Zhi Tuo – Ien Kong Ci Too dan Yin Gong Zhi Tuo – Ien Kong Ci Too itu belajar memanah kepadaku.
Yin Gong Zhi Tuo – Ien Kong Ci Too seorang yang tulus hati, maka sahabatnya pastilah seorang yang tulus hati pula.’
Akhirnya Yu Gong Zhi Si – Ji Kong Ci Su dapat mengejar, lalu berkata, ‘Mengapakah tuan tidak memegang busur?’
Dijawab, ‘Hari ini penyakitku kambuh, sehingga aku tak dapat mementang busur.’
‘Saya belajar memanah kepada Yin Gong Zhi Tuo – Ien Kong Ci Too dan Yin Gong Zhi Tuo – Ien Kong Ci Too belajar memanah kepada tuan, maka saya tak sampai hati menggunakan kepandaian Tuan untuk mencelakakan diri Tuan sendiri. Meskipun demikian, urusan hari ini adalah mengenai perintah raja, saya tak berani mengalpakan.’ Segera dicabut anak panahnya dan dimasukkan ujungnya ke dalam jari-jari kereta sehingga patah; kemudian dilepaskannya empat buah anak panahnya; setelah itu kembali.”

孟 子 曰 : 西 子 蒙 不 潔 (洁) ,
則 (则) 人 皆 掩 鼻 而 過 (过) 之 。
25.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Biarpun Xi Zi – See Cu, kalau berkerudung barang yang kotor, niscaya orang-orang yang melewatinya akan menutup hidungnya.

雖 (虽) 有 惡 (恶) 人 , 齋 (斋) 戒 沐 浴 , 則 (则) 可 以 祀 上 帝 。
25.2. “Biarpun seorang yang buruk/jahat, bila mau membersihkan hati, berpuasa dan mandi; dia boleh bersembahyang kepada Tian – Thian Yang Maha Tinggi.”

孟 子 曰 : 天 下 之 言 性 也 , 則 (则) 故 而 已 矣 。
故 者 以 利 為 (为) 本 。
26.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Yang dibicarakan dunia tentang Watak Sejati ialah mengenai gejala-gejalanya saja; sesungguhnya nilai gejala-gejala itu berpokok pada kewajarannya.

所 惡 (恶) 於 (于) 智 者 ,為 (为) 其 鑿 (凿) 也 。
如 智 者 若 禹 之 行 水 也 , 則 (则) 無 (无) 惡 (恶) 於 (于) 智 矣 。
禹 之 行 水 也 , 行 其 所 無 (无) 事 也 。
如 智 者 亦 行 其 所 無 (无) 事 , 則 (则) 智 亦 大 矣 。
26.2. “Kalau aku membenci orang-orang yang mengaku ‘Bijaksana’ itu ialah karena mereka suka berbuat hal-hal yang tidak wajar. Kalau yang mengaku ‘Bijaksana’ itu dapat berbuat seperti ketika Yu – I mengatur jalan air itu, niscaya mereka tidak kubenci. Adapun cara Yu – I mengantar jalan air ialah sedemikian rupa sehingga tidak menimbulkan perkara. Kalau orang yang mengaku ‘Bijaksana’ itu dapat berbuat tanpa menimbulkan perkara, maka sungguh besarlah Kebijaksanaannya.

天 之 高 也 , 星 辰 之 遠 (远) 也 , 苟 求 其 故 ,
千 歲 (岁) 之 日 至 , 可 坐 而 致 也 。
26.3. “Setinggi-tinggi langit, sejauh-jauh bintang; orang dapat menyelidiki. Maka hari balik matahari seribu tahun yang lalu pun dapat dihitung sambil duduk saja.”

公 行 子 有 子 之 喪 (丧) , 右 師 (师) 往 弔 。
入 門 (门) , 有 進 (进) 而 與 (与) 右 師 (师) 言 者 ,
有 就 右 師 (师) 之 位 而 與 (与) 右 師 (师) 言 者 。

27.1. Gong Xing Zi – Kong Hang Cu kematian anaknya. Menteri kanan (Wang Huan – Ong Wan) atas perintah raja menjenguknya. Ketika ia masuk pintu, orang-orang maju menyambutnya dan mengajak berbicara. Ada pula yang datang menghampiri ketempat duduknya dan mengajaknya bicara.

孟 子 不 與 (与) 右 師 (师) 言 。
右 師 (师) 不 悅 曰 :諸 (诸) 君 子 皆 與 (与) 驩 言 ,
孟 子 獨 (独) 不 與 (与) 驩 言 , 是 簡 (简) 驩 也 。
27.2. Meng Zi – Bing Cu tidak mengajak menteri kanan itu berbicara. Maka menteri itu kurang senang dan berkata, “Para Jun Zi – Kun Cu disini semua mengajak Huan – Wan berbicara, hanya Meng Zi – Bing Cu sendiri yang tidak mengajak Huan – Wan berbicara. Sungguh ia meremehkan Huan – Wan.”

孟 子 聞 (闻) 之 ,曰 : 禮 (礼) ,
朝 廷 不 歷 (历) 位 而 相 與 (与) 言 , 不 踰 階 (阶) 而 相 揖 也 。
我 欲 行 禮 (礼) , 子 敖 以 我 為 簡 (简) , 不 亦 異 (异) 乎 !
27.3. Mendengar itu Meng Zi – Bing Cu berkata, “Menurut adat istana, orang tidak boleh bertukar tempat duduk untuk saling berbicara. Juga tidak boleh melangkah maju dari deretannya untuk saling memberi hormat. Aku hendak menjalankan adat itu, tetapi Zi Ao – Cu Go menganggap aku meremehkan dirinya. Tidakkah ini mengherankan?”

孟 子 曰 : 君 子 所 以 異 (异) 於 (于) 人 者 , 以 其 存 心 也 。
君 子 以 仁 存 心 , 以 禮 (礼) 存 心 。
28.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bedanya seorang Jun Zi – Kun Cu dengan orang biasa ialah dalam hal menjaga hatinya. Seorang Jun Zi – Kun Cu dengan Cinta Kasih menjaga hatinya, dengan Kesusilaan menjaga hatinya.

仁 者 愛 (爱) 人 , 有 禮 (礼) 者 敬 人 。
28.2. “Orang yang berperi Cinta Kasih itu mencintai sesama manusia. Yang Susila itu menghormati sesama manusia.

愛 (爱) 人 者 , 人 恆 愛 (爱) 之 ; 敬 人 者 , 人 恆 敬 之 。
28.3. “Yang mencintai sesama manusia, niscaya akan selalu dicintai orang. Yang menghormati sesama manusia, niscaya akan selalu dihormati orang.

有 人 於 (于) 此 , 其 待 我 以 橫 逆 , 則 (则) 君 子 必 自 反 也 ;
我 必 不 仁 也 , 必 無 (无) 禮 (礼) 也 , 此 物 奚 宜 至 哉 ?
28.4. “Kalau sudah bersikap demikian namun ada orang yang berlaku tidak senonoh kepadanya, seorang Jun Zi – Kun Cu pasti berbalik memeriksa diri. ‘Aku tentu sudah tidak berperi Cinta Kasih. Aku tentu sudah tidak Susila. Kalau tidak, mengapakah itu diperlukan demikian?’

其 自 反 而 仁 矣 , 自 反 而 有 禮 (礼) 矣 ,
其 橫 逆 由 是 也 , 君 子 必 自 反 也 ; 我 必 不 忠 。
28.5. “Kalau ia sudah memeriksa diri dan ternyata sudah di dalam Cinta Kasih dan berlaku Susila, tetapi masih juga diperlakukan tidak senonoh, seorang Jun Zi – Kun Cu akan memeriksa diri pula, ‘Aku tentu sudah tidak berlaku Satya.’

自 反 而 忠 矣 ,其 橫 逆 由 是 也 ,君 子 曰 :此 亦 妄 人 也 已 矣 。
如 此 , 則 (则) 與 (与) 禽 獸 (兽) 奚 擇 (择) 哉 !
於 (于) 禽 獸 (兽) 又 何 難 (难) 焉 ?
28.6. “Kalau sudah memeriksa diri dan ternyata sudah berlaku Satya, tetapi tetap diperlakukan tidak senonoh; maka seorang Jun Zi – Kun Cu akan berkata, ‘Inilah orang yang tidak beres. Orang yang demikian itu tiada lebih dari burung atau hewan! Kepada burung atau hewan, mengapakah kita perlu menyusahkan diri?”

是 故 君 子 有 終 (终) 身 之 憂 (忧) , 無 (无) 壹 (一) 朝 之 患 也 。
乃 若 所 憂 (忧) 則 (则) 有 之 ; 舜 , 人 也 ; 我 , 亦 人 也 。
舜 為 (为) 法 於 (于) 天 下 , 可 傳 (传) 於 (于) 後 (后) 世 ,
我 由 未 免 為 (为) 鄉 (乡) 人 也 , 是 則 (则) 可 憂 (忧) 也 。
憂 (忧) 之 如 何 ? 如 舜 而 已 矣 。 若 夫 君 子 所 患 則 (则) 亡 矣 。 非 仁 無 (无) 為 (为) 也 , 非 禮 (礼) 無 (无) 行 也 。
如 有 壹 (一) 朝 之 患 , 則 (则) 君 子 不 患 矣 。
28.7. “Maka seorang Jun Zi – Kun Cu mungkin menderita susah sepanjang hidupnya, tetapi tidak akan jatuh di dalam bencana walau hanya sepagian saja. Kesusahan apakah yang dideritanya? Yaitu demikian, ‘Shun – Sun itu orang, aku juga orang; tetapi Shun – Sun dapat menjadi teladan dunia dan ajarannya turun-temurun sampai sekarang, sedangkan aku tetap tidak lebih seorang kampung biasa.’ Inilah kesusahan yang dideritanya. Menderita susah karena apakah? Karena belum dapat seperti Shun – Sun. hanya itu sajalah. Hal yang dapat menjadikan seorang Jun Zi – Kun Cu jatuh di dalam bencana itu boleh dikatakan tidak ada, karena yang tidak berperi Cinta Kasih, tidak dilakukan; yang tidak Susila tidak dijalankan. Kalau suatu pagi ia jatuh di dalam bencana, seorang Jun Zi – Kun Cu tidak menganggap itu sebagai bencana.”

禹 , 稷 當 (当) 平 世 , 三 過 (过) 其 門 (门) 而 不 入 ,
孔 子 賢 (贤) 之 。
29.1. Yu – I dan Ji – Cik ketika menjalankan tugas dalam jaman yang tenteram itu, pernah tiga kali melewati rumah masing-masing dengan tanpa singgah; maka Kong Zi – Khong Cu memujinya. (Meng Zi – Bing Cu IIIA. 4/7,8)

顏 (颜) 子 當 (当) 亂 (乱) 世 , 居 於 (于) 陋 巷 。
壹 (一) 簞 (箪) 食 , 壹 (一) 瓢 飲 (饮) ,人 不 堪 其 憂 (忧) ,
顏 (颜) 子 不 改 其 樂 (乐) , 孔 子 賢 (贤) 之 。
29.2. Yan Yuan – Gan Yan hidup pada jaman yang kacau, berdiam di kampung yang buruk, makan dengan hanya sebakul nasi yang kasar dan segayung air, yang bagi orang lain sudah tidak tahan; tetapi Yan Zi – Gan Cu tidak berubah kegembiraannya, maka Kong Zi – Khong Cu memujinya. (Lun Yu – Lun Gi VI. 11)

孟 子 曰 : 禹 , 稷 , 顏 (颜) 回 同 道 。
29.3. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Yu – I, Ji – Cik dan Yan Hui – Gan Hwee semuanya di dalam Jalan Suci yang sama”.

禹 思 天 下 有 溺 者 , 由 己 溺 之 也 ;
稷 思 天 下 有 飢 (饥) 者 , 由 己 飢 (饥) 之 也 , 是 以 如 是 其 急 也 。
29.4. “Yu – I berpikir kalau di dunia ada yang tenggelam karena banjir, ia merasa seperti dirinya yang menenggelamkan. Ji – Cik berpikir kalau di dunia ada yang menderita kelaparan, ia merasa seperti dirinya yang menyebabkan kelaparan itu. Demikian mereka bekerja dengan penuh semangat.

禹 , 稷 , 顏 (颜) 子 , 易 地 則 (则) 皆 然 。
29.5. “Yu – I, Ji – Cik dan Yan Zi – Gan Cu kalau bertukar tempat akan berbuat sama.

今 有 同 室 之 人 鬬 (斗) 者 , 救 之 ,
雖 (虽) 被 髮 (发) 纓 (缨) 冠 而 救 之 , 可 也 。
29.6. “Kini kalau ada orang serumah sedang berkelahi; untuk melerainya biarpun kita hanya dengan mengikatkan topi pada rambut yang tidak tergelung: itu boleh juga.

鄉 (乡) 鄰 (邻) 有 鬬 (斗) 者 , 被 髮 (发) 纓 (缨) 冠 而 往 救 之 ,
則 (则) 惑 也 , 雖 (虽) 閉 (闭) 戶 可 也 。
29.7. “Tetapi kalau ada perkelahian di kampung tetangga, dengan hanya mengikatkan topi pada rambut yang tidak tergelung untuk pergi melerainya; itu sikap yang salah. Bahkan umpama kita menutup pintu di dalam rumah, itu masih boleh juga.”

公 都 子 曰 : 匡 章 , 通 國 (国) 皆 稱 (称) 不 孝 焉 。
夫 子 與 (与) 之 遊 , 又 從 (从) 而 禮 (礼) 貌 之 ,
敢 問 (问) 何 也 ?
30.1. Gong Du Zi – Kong To Cu bertanya, “Orang-orang diseluruh negeri (Qi – Cee) memandang Kuang Zhang – Khong Ciang sebagai seorang anak yang tidak berbakti, mengapakah guru mau bergaul dengannya dan mengindahkan kepadanya?”

孟 子 曰 : 世 俗 所 謂 (谓) 不 孝 者 五 ;
惰 其 四 支 , 不 顧 (顾) 父 母 之 養 (养) , 壹 (一) 不 孝 也 ;
博 弈 好 飲 (饮) 酒 , 不 顧 (顾) 父 母 之 養 , 二 不 孝 也 ;
好 貨 (货) 財 , 私 妻 子 , 不 顧 (顾) 父 母 之 養 (养) , 三 不 孝 也 ;
從 (从) 耳 目 之 欲 , 以 為 (为) 父 母 戮 , 四 不 孝 也 ;
好 勇 鬥 (斗) 很 , 以 危 父 母 , 五 不 孝 也 。
章 子 有 壹 (一) 於 (于) 是 乎 ?
30.2. Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Yang dianggap tidak berbakti pada jaman ini ada lima hal: 1. Malas ke empat anggota tubuhnya dan tidak memperhatikan pemeliharaan terhadap orang tuanya. 2. Suka berjudi dan bermabuk-mabuk serta tidak memperhatikan pemeliharaan terhadap orang tuanya. 3. Tamak akan harta benda, hanya tahu isteri dan anak, sehingga tidak memperhatikan pemeliharaan terhadap orang tuanya. 4. Hanya menuruti keinginan mata dan telinga, sehingga memalukan orang tua; dan 5. Suka akan keberanian dan sering berkelahi, sehingga membahayakan orang lain. Adakah Kuang Zhang – Khong Ciang berbuat salah satu diantaranya?

夫 章 子 , 子 父 責 (责) 善 而 不 相 遇 也 。
30.3. “Adapun perihal Kuang Zhang – Khong Ciang itu, diantara ayah dan anak saling menganjurkan berbuat baik, sehingga tidak ada persesuaian.
(Meng Zi – Bing Cu IVA. 18/2)

責 (责) 善 , 朋 友 之 道 也 ; 父 子 責 (责) 善 , 賊 (贼) 恩 之 大 者 。
30.4. Saling menganjurkan berbuat baik sesungguhnya adalah Jalan Suci bagi persahabatan. Tetapi kalau di antara ayah dan anak saling menganjurkan berbuat baik, dapat merugikan cinta yang seharusnya ada di antara mereka.

夫 章 子 , 豈 (岂) 不 欲 有 夫 妻 子 母 之 屬 (属) 哉 ?
為 (为) 得 罪 於 (于) 父 , 不 得 近 , 出 妻 屏 子 ,
終 (终) 身 不 養 (养) 焉 。 其 設 (设) 心 以 為 (为) 不 若 是 ,
是 則 (则) 罪 之 大 者 , 是 則 (则) 章 子 已 矣 !
30.5. Adapun Kuang Zhang – Khong Ciang itu masakan ia tidak ingin dapat berhubungan dengan isteri, anak dan ibunya? Hanya karena melakukan kesalahan terhadap ayahnya, sehingga menyebabkan ia tidak dapat hidup berkumpul. Ia pergi meninggalkan isteri dan anaknya seumur hidupnya rela tidak mendapatkan perawatan (dari istri dan anak-anaknya). Ia telah berpikir masak-masak bahwa kalau tidak berbuat demikian akan lebih besar kesalahannya. Demikianlah sebenarnya perihal Kuang Zhang – Khong Ciang itu.”

曾 子 居 武 城 , 有 越 寇 。 或 曰 : 寇 至 , 盍 去 諸 (诸) ?
曰 : 無 (无) 寓 人 於 (于) 我 室 , 毀 傷 (伤) 其 薪 木 。
寇 退 , 則 (则) 曰 : 修 我 牆 (墙) 屋 , 我 將 (将) 反 。
寇 退 , 曾 子 反 。 左 右 曰 : 待 先 生 如 此 其 忠 且 敬 也 。
寇 至 則 (则) 先 去 以 為 (为) 民 望 ,
寇 退 則 (则) 反 , 殆 於 (于) 不 可 。
31.1. Ketika Zeng Zi – Cing Cu berdiam di Wu Cheng – Bu Sing, suatu hari kota itu kedatangan perampok dari Negeri Yue – Wat. Ada yang memberitahukan, ‘Perampok datang, baiklah kalian menyingkirkan diri!’ (Sebelum menyingkir) Zeng Zi – Cing Cu berpesan, ‘Jangan boleh orang menempati kamarku dan jangan pula sampai merusak pohon-pohon ini!’ Setelah para perampok berlalu, Zeng Zi – Cing Cu berkata; ‘Perbaikilah dinding rumahku, aku segera pulang!’ Para perampok telah berlalu maka Zeng Zi – Cing Cu pulang. Murid-murid yang berada di kanan-kirinya saling berkata, ‘Pembesar-pembesar di sini begitu setia dan menghormati guru, tetapi ketika ada perampok datang, ia segera menyingkir sehingga dilihat rakyat disini; setelah para perampok berlalu, baharulah ia kembali. Bukankah tindakan ini tidak layak?’

沈 猶 (犹) 行 曰 : 是 非 汝 所 知 也 。
昔 沈 猶 (犹) 有 負 (负) 芻 (刍) 之 禍 ,
從 (从) 先 生 者 七 十 人 , 未 有 與 (与) 焉 。
31.2. Shen You Xing – Siem Yu Hing berkata, ‘Engkau belum mengerti. Dahulu ketika guruku tinggal bersama keluarga Shen You – Siem Yu, di sana timbul pemberontakan tukang-tukang rumput, murid yang ikut guru ada tujuh puluh, mereka juga diajak menyingkir.’

子 思 居 於 (于) 衛 (卫) , 有 齊 (齐) 寇 。
或 曰 : 寇 至 , 盍 去 諸 (诸) ?
子 思 曰 : 如 伋 去 , 君 誰 (谁) 與 (与) 守 ?
31.3. Ketika Zi Si – Cu Su (cucu Nabi Kong Zi – Khong Cu) berada di Negeri Wei – Wee, di sana kedatangan perampok dari Negeri Qi – Cee. Ada orang memberitahukan. ‘Perampok datang, baiklah kalian menyingkirkan diri!’
Zi Si – Cu Su berkata, ‘Kalau Ji – Khiep pergi, siapakah akan melindungi raja?’

孟 子 曰 : 曾 子 , 子 思 同 道 。
曾 子 , 師 (师) 也 , 父 兄 也 ; 子 思 , 臣 也 , 微 也 。
曾 子 , 子 思 , 易 地 則 (则) 皆 然 。

31.4. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Zeng Zi – Cing Cu dan Zi Si – Cu Su sesungguhnya sama di dalam Jalan Suci. Zeng Zi – Cing Cu pada saat itu berkedudukan sebagai guru, sama dengan kedudukan seorang ayah atau kakak. Zi Si – Cu Su berkedudukan sebagai menteri, sama dengan seorang pembela; Zeng Zi – Cing Cu dan Zi Si – Cu Su kalau bertukar kedudukan akan berbuat sama.”

儲 (储) 子 曰 : 王 使 人 瞷 夫 子 , 果 有 以 異 (异) 於 (于) 人 乎 ?
32.1. Chu Zi – Thi Cu berkata, “Raja menyuruh orang menyelidiki keadaan guru untuk mengetahui perbedaannya dengan orang-orang lain.”

孟 子 曰 : 何 以 異 (异) 於 (于) 人 哉 ? 堯 (尧) 舜 與 (与) 人 同 耳 。
32.2. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bagaimanakah aku dapat berbeda dengan orang-orang lain? Yao – Giau dan Shun – Sun itupun sama dengan orang-orang lain.”

齊 (齐) 人 有 壹 (一) 妻 壹 (一) 妾 而 處 (处) 室 者 。
其 良 人 出 , 則 (则) 必 饜 (餍) 酒 肉 而 後 (后) 反 。
其 妻 問 (问) 所 與 (与) 飲 (饮) 食 者 , 則 (则) 盡 (尽) 富 貴 (贵) 也 。
其 妻 告 其 妾 曰 : 良 人 出 , 則 (则) 必 饜 (餍) 酒 肉 而 後 (后) 反 ;
問 (问) 其 與 (与) 飲 (饮) 食 者 , 盡 (尽) 富 貴 (贵) 也 ,
而 未 嘗 (尝) 有 顯 (显) 者 來 (来) 。
吾 將 (将) 瞷 良 人 之 所 之 也 。
蚤 起 , 施 從 (从) 良 人 之 所 之 ,
遍 國 (国) 中 無 (无) 與 (与) 立 談 (谈) 者 。
卒 之 東 (东) 郭 墦 閒 (间) 之 祭 者 , 乞 其 餘 (馀) ;
不 足 , 又 顧 (顾) 而 之 他 。 此 其 為 (为) 饜 (餍) 足 之 道 也 。
其 妻 歸 (归) , 告 其 妾 曰 ;
良 人 者 , 所 仰 望 而 終 (终) 身 也 。 今 若 此 !
與 (与) 其 妾 訕 (讪) 其 良 人 , 而 相 泣 於 (于) 中 庭 。
而 良 人 未 之 知 也 , 施 施 從 (从) 外 來 (来) , 驕 (骄) 其 妻 妾 。
33.1. Di Negeri Qi – Cee ada seorang yang mempunyai isteri dan seorang isteri muda yang tinggal serumah. Tiap hari, suami itu pergi keluar rumah dan pulang kenyang dengan arak dan daging. Kalau ditanya isterinya dimana dia makan dan minum, selalu dijawab: makan bersama orang-orang kaya atau orang-orang berkedudukan tinggi. Si isteri berkata kepada isteri muda itu, ‘Setiap kali suami kita ke luar rumah, pulangnya selalu sudah kenyang dengan arak dan daging. Kalau kutanya dengan siapa sudah makan dan minum, selalu menjawab: makan bersama orang-orang kaya atau orang-orang berkedudukan tinggi. Tetapi belum pernah ada orang terpandang yang datang kemari. Aku akan menyelidiki ke mana suami kita itu pergi sesungguhnya.’ Begitulah keesokan harinya setelah bangun pagi lalu dengan diam-diam mengikuti suaminya pergi.
Ternyata di dalam kota tiada seorangpun yang mengajaknya berbicara meskipun hanya dengan berdiri saja. Setelah sampai di selatan tembok kota, di situ terdapat orang-orang yang sedang sembahyang di kuburan; suaminya itu berhenti dan mengemis bekas sajian sembahyang. Ia belum puas, lalu berpaling dan datang menghampiri orang-orang lain yang juga sedang bersembahyang. Begitulah caranya mendapatkan makan kenyang. Si isteri segera pulang memberitahukan kepada isteri muda itu. ‘Suami kita adalah satu-satunya orang bagi kita untuk menaruh harapan sepanjang hidup, tetapi kenyataannya dia seorang yang demikian macamnya? Kemudian si isteri bersama isteri muda itu mengutuk kelakuan suaminya serta menangis di ruang tengah. Suami itu tidak mengetahui akan peristiwa yang telah terjadi. Dengan wajah gembira dan sombong dari luar ia masuk ke dalam rumah.

由 君 子 觀 (观) 之 , 則 (则) 人 之 所 以 求 富 貴 (贵) 利 達 (达) 者 ,
其 妻 妾 不 羞 也 而 不 相 泣 者 , 幾 (几) 希 矣 。
33.2. Ditinjau dari sudut pandangan seorang Jun Zi – Kun Cu, orang-orang yang di dalam usahanya mendapatkan kekayaan, kedudukan, keuntungan dan kemajuan tanpa memalukan dan menyebabkan isterinya menangis; sesungguhnya hanya beberapa orang saja.


孟 子

MENG ZI – BING CU


V

萬 (万) 章

Wan Zhang – Ban Ciang

歐 陽 子 文

Bratayana Ongkowijaya, SE, XDS

2012


孟 子 – (BING CU)


JILID V A

萬 (万) 章《上》

Wan Zhang (Shang) – Ban Ciang (Siang)

萬 (万) 章 問 (问) 曰 : 舜 往 於 (于) 田 ,
號 (号) 泣 於 (于) 旻 天 , 何 為 (为) 其 號 (号) 泣 也 ?
孟 子 曰 : 怨 慕 也 。
1.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Shun – Sun ketika mengerjakan sawah, sering menangis dan berseru kepada Tian – Thian YME. Mengapakah ia menangis dan berseru demikian?” (Shu Jing – Su King II. 2)
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Ia menyesali diri.”

萬 (万) 章 曰 : 父 母 愛 (爱) 之 , 喜 而 不 忘 ;
父 母 惡 (恶) 之 , 勞 (劳) 而 不 怨 。 然 則 (则) 舜 怨 乎 ?
曰 : 長 (长) 息 問 (问) 於 (于) 公 明 高
曰 : 舜 往 於 (于) 田 , 則 (则) 吾 既 得 聞 (闻) 命 矣 。
號 (号) 泣 於 (于) 旻 天 ,於 (于) 父 母 , 則 (则) 吾 不 知 也 。
公 明 高 曰 : 是 非 爾 (尔) 所 知 也 。
夫 公 明 高 以 孝 子 之 心 為 (为) 不 若 是 恝 ; 我 竭 力 耕 田 , 共 為 (为) 子 職 (职) 而 已 矣 ,父 母 之 不 我 愛 (爱) ,於 (于) 我 何 哉 ?
1.2. Wan Zhang – Ban Ciang berkata, “Kalau dicinta ayah bunda, dalam kegembiraan tidak boleh melupakan diri; kalau dibenci ayah-bunda, meskipun harus bersusah payah, tidak boleh menyesalinya. Mengapakah Shun – Sun menyesal?”
(Lun Yu – Lun Gi IV. 18)
“Chang Xi – Tiang Siet pernah bertanya kepada Gong Ming Gao – Kong Bing Koo, ‘Hal Shun – Sun mengerjakan sawah, saya telah mendengar penjelasan dengan mengerti; tetapi hal ia menangis dan berseru kepada Tian – Thian Yang Maha Pengasih serta ayah-bundanya, saya belum dapat mengerti.’ Gong Ming Gao – Kong Bing Koo berkata, ‘Sungguh engkau tidak akan mudah mengerti.’ Menurut Gong Ming Gao – Kong Bing Koo, hati seorang anak yang berbakti sungguh berat kalau sampai tidak mendapat cinta orang tuanya. (Shun – Sun tentu berpikir). ‘Aku dengan sekuat tenaga membajak sawah, inilah wajar bagi seorang anak. Tetapi kalau ayah dan ibu sampai tidak mencintai diriku, orang macam apakah aku ini?’”

帝 使 其 子 九 男 二 女 , 百 官 牛 羊 倉 (仓) 廩 備 (备) ,
以 事 舜 於 (于) 畎 畝 (亩) 之 中 ,
天 下 之 士 多 就 之 者 , 帝 將 (将) 胥 天 下 而 遷 (迁) 之 焉 。
為 (为) 不 順 (顺) 於 (于) 父 母 , 如 窮 (穷) 人 無 (无) 所 歸 (归) 。
1.3. “Setelah raja (Yao – Giau) menyuruh sembilan orang putera dan dua orang puterinya beserta para pembantunya, menyediakan lembu, kambing, dan gudang-gudang harta untuk melayani Shun – Sun di tengah sawah, para Siswa di dunia juga datang kepadanya. Raja menginginkan ia membantu mengatur dunia untuk kemudian mewariskan takhta kepadanya; tetapi karena belum dapat bersesuaian dengan ayah-bundanya, ia masih merasa sebagai seorang miskin yang tidak mempunyai tempat kediaman untuk pulang. (Shu Jing – Su King I. 12)

天 下 之 士 悅 之 , 人 之 所 欲 也 , 而 不 足 以 解 憂 (忧) ;
好 色 , 人 之 所 欲 , 妻 帝 之 二 女 , 而 不 足 以 解 憂 (忧) ;
富 , 人 之 所 欲 , 富 有 天 下 , 而 不 足 以 解 憂 (忧) ;
貴 (贵) , 人 之 所 欲 , 貴 (贵) 為 (为) 天 子 , 而 不 足 以 解 憂 (忧) 。
人 悅 之 , 好 色 , 富 ,貴 , 無 (无) 足 以 解 憂 (忧) 者 ,
惟 順 (顺) 於 (于) 父 母 , 可 以 解 憂 (忧) 。
1.4. “Disukai oleh para Siswa di dunia adalah keinginan setiap orang; tetapi hal itu belum dapat meredakan kesedihannya. Keelokan wajah adalah keinginan setiap orang, ia telah beristerikan kedua orang puteri raja (Yao – Giau); tetapi hal itu belum juga meredakan kesedihannya. Kekayaan adalah keinginan setiap orang, ia sudah memiliki kekayaan di dunia ini; tetapi hal itu tidak cukup pula meredakan kesedihannya. Kedudukan tinggi ialah keinginan setiap orang, kedudukannya sudah sebagai raja; tetapi hal itu belum cukup juga untuk meredakan kesedihannya.
Disukai para Siswa, beristeri elok, kaya dan berkedudukan tinggi ternyata semuanya itu belum dapat meredakan kesedihannya; karena menurut ia, hanya setelah dapat bersesuaian dengan ayah-bunda, baharulah dapat lepas dari kesedihannya.

人 少 則 (则) 慕 父 母 , 知 好 色 則 (则) 慕 少 艾 ,
有 妻 子 則 (则) 慕 妻 子 , 仕 則 (则) 慕 君 ,
不 得 於 (于) 君 則 (则) 熱 (热) 中 。 大 孝 終 (终) 身 慕 父 母 。
五 十 而 慕 者 , 予 於 (于) 大 舜 見 (见) 之 矣 。
1.5. “Biasanya orang pada waktu muda selalu terkenang kepada ayah-bundanya, setelah mengenal keelokan wajah, ia rindu kepada kekasihnya; setelah beranak isteri, ia terkenang kepada anak-isterinya dan setelah memangku jabatannya terkenang kepada rajanya; bahkan kalau tidak mendapatkan raja yang mau menerimanya, ia dengan penuh nafsu mengusahakan. Tetapi orang yang besar rasa Baktinya, sepanjang hidupnya akan tetap terkenang kepada ayah-bundanya. Dalam usia lima puluh tahun masih terkenang kepada ayah-bundanya, hal itu kulihat nyata pada diri Shun – Sun Agung.”

萬 (万) 章 問 (问) 曰 :《詩 (诗)》 雲 (云) :娶 妻 如 之 何 ? 必 告 父 母。
信 斯 言 也 , 宜 莫 如 舜 。 舜 之 不 告 而 娶 , 何 也 ?
孟 子 曰 : 告 則 (则) 不 得 娶 。 男 女 居 室 , 人 之 大 倫 (伦) 也 。
如 告 , 則 (则) 廢 (废) 人 之 大 倫 (伦) , 以 懟 (怼) 父 母 , 是 以 不 告 也 。
2.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Di dalam Kitab sanjak tertulis, ‘Orang hendak menikah apakah yang harus dilakukan? Ia harus memberitahu ayah-bundanya.’ Kalau kata-kata ini dapat dipercaya, niscaya tidak ada yang lebih dapat mengikutinya dari pada Shun – Sun. tetapi mengapakah Shun – Sun menikah dengan tidak memberitahu (kepada orang tuanya) lebih dahulu?”
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Kalau ia memberitahu, niscaya ia tidak dapat menikah. Hal laki-laki dan perempuan hidup berkeluarga, adalah hubungan terbesar di dalam hidup manusia. Kalau dengan memberitahu, kemudian menyebabkan hancurnya hubungan terbesar di dalam hidup manusia itu, pasti juga akan menjadikan ayah-bunda akhirnya menjadi menyesal. Itulah sebabnya maka tidak memberitahu.”
(Shi Jing – Si King 1. 8. 6. 3; Meng Zi – Bing Cu IVA. 26)

萬 (万) 章 曰 : 舜 之 不 告 而 娶 ,
則 (则) 吾 既 得 聞 (闻) 命 矣 。
帝 之 妻 舜 而 不 告 , 何 也 ?
曰 : 帝 亦 知 告 焉 則 (则) 不 得 妻 也 。
2.2. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Hal Shun – Sun tidak memberitahu tentang pernikahannya itu sudah murid dengar dengan mengerti. Tetapi hal raja hendak mengambil Shun – Sun sebagai menantu, mengapakah juga tidak memberitahu (kepada orang tua Shun – Sun)?” “Raja sudah tahu bahwa bila dia memberitahu, diapun tidak akan dapat mengambilnya sebagai menantu.”

萬 (万) 章 曰 : 父 母 使 舜 完 廩 , 捐 階 (阶) , 瞽 瞍 焚 廩 。
使 浚 井 , 出 , 從 (从) 而 揜 之 。
象 曰 : 謨 (谟) 蓋 (盖) 都 君 咸 我 績 (绩) 。
牛 羊 父 母 , 倉 (仓) 廩 父 母 , 干 戈 朕 , 琴 朕 ,
弤 朕 , 二 嫂 使 治 朕 棲 (栖) 。
象 往 入 舜 宮 , 舜 在 床 琴 ,
象 曰 : 鬱 (郁) 陶 思 君 爾 (尔) 。 忸 怩 。
舜 曰 : 惟 茲 臣 庶 , 汝 其 於 (于) 予 治 。
不 識 (识) 舜 不 知 象 之 將 (将) 殺 (杀) 己 與 (与) ?
曰 : 奚 而 不 知 也 ? 象 憂 (忧) 亦 憂 (忧) , 象 喜 亦 喜 。
2.3. Wan Zhang – Ban Ciang berkata, “Orang tuanya pernah menyuruh Shun – Sun memperbaiki lumbung, (ketika Shun – Sun masih di atas genting) tangganya diambil, lalu Gu Sou – Ko So (ayahnya) membakar gudang itu. Juga pernah disuruh memperdalam perigi, ketika Shun – Sun sudah keluar, (orang tuanya yang menyangka Shun – Sun masih ada di dalam) perigi itu lalu ditimbuni, Xiang – Chiang (adik tiri Shun – Sun) lalu berkata, “Akal menimbuni pangeran baru ini di dalam perigi adalah jasaku. Lembu dan kambingnya biarlah untuk ayah dan ibu. Gudang dan lumbungnya biarlah untuk ayah dan ibu pula. Aku mengambil perisai, tombak, celempung dan busurnya. Kedua ipar itu akan kusuruh mengatur tempat tidurku. Xiang – Chiang lalu pergi ke rumah Shun – Sun. saat itu Shun – Sun sedang berada di atas bangku memetik celempungnya. Xiang – Chiang lalu berkata, ‘Hamba datang kemari karena ingat dan ingin bertemu dengan tuanku.’ Ia berkata dengan wajah malu. Shun – Sun berkata, ‘Sangat banyak menteri-menteriku, maukah engkau membantu aku mengatur mereka?’ Murid tidak mengerti apakah Shun – Sun tidak mengetahui bahwa Xiang – Chiang hendak membunuhnya?” “Bagaimanakah ia tidak tahu? Tetapi ia merasa sedih bila Xiang – Chiang bersedih dan ia merasa gembira bila Xiang – Chiang bergembira.”

曰: 然 則 (则) 舜 偽 (伪) 喜 者 與 (与) ?
曰 : 否 。 昔 者 有 饋 (馈) 生 魚 (鱼) 於 (于) 鄭 (郑) 子 產 (产) 。
子 產 (产) 使 校 人 畜 之 池 。 校 人 烹 之 , 反 命 曰 :
始 舍 之 , 圉 圉 焉 ; 少 則 (则) 洋 洋 焉 , 攸 然 而 逝 。
子 產 (产) 曰 : 得 其 所 哉 ! 得 其 所 哉 !
校 人 出 ,曰 : 孰 謂 (谓) 子 產 (产) 智 ?
予 既 烹 而 食 之 ,曰 : 得 其 所 哉 ! 得 其 所 哉 !
故 君 子 可 欺 以 其 方 , 難 (难) 罔 以 非 其 道 。
彼 以 愛 (爱) 兄 之 道 來 (来) ,故 誠 (诚) 信 而 喜 之 ,奚 偽 (伪) 焉 !
2.4. “Tidakkah Shun – Sun hanya berpura-pura gembira?” “Tidak! Dahulu ada seorang bernama Zi Chan – Cu San, menteri Negeri Zheng – Ting. Pada suatu hari, ia menerima antaran ikan hidup. Zi Chan – Cu San kemudian menyuruh orangnya untuk memelihara ikan itu di dalam kolam, tetapi perawat kolam itu memasak ikan itu dan memakannya. Setelah itu memberi laporan. “Tadi ketika ikan dilepaskan di dalam kolam nampak agak bingung, tetapi sebentar kemudian sudah nampak leluasa dan berenang kian kemari dengan senang.’ Zi Chan – Cu San berkata, ‘Ia sudah mendapat tempatnya. Ia sudah mendapat tempatnya.’ Perawat kolam itu lalu keluar dan berkata, ‘Siapa mengatakan Zi Chan – Cu San Bijaksana? Ikan itu sudah kumasak dan kumakan, tetapi dia berkata, ‘Ia sudah mendapat tempatnya. Ia sudah mendapat tempatnya.’ (Lun Yu – Lun Gi VI. 26)
Begitulah seorang Jun Zi – Kun Cu bisa ditipu dengan apa-apa yang nampak wajar, tetapi tidak dapat disesatkan dengan apa-apa yang tidak berdasarkan Jalan Suci. Ia datang dengan cara seorang adik mencintai kakaknya, maka sudah tentu (Shun – Sun) dapat sungguh-sungguh percaya dan bergembira. Bagaimanakah bisa dianggap berpura-pura?”

萬 (万) 章 問 (问) 曰 : 象 日 以 殺 (杀) 舜 為 (为) 事 ,
立 為 (为) 天 子 , 則 (则) 放 之 , 何 也 ?
孟 子 曰 : 封 之 也 。 或 曰 放 焉 。
3.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Xiang – Chiang mula-mula tiap hari hanya berusaha untuk membunuh Shun – Sun; setelah Shun – Sun menjadi raja, mengapakah ia hanya dihukum buang?”
Meng Zi – Bing Cu berkata, “Ia bahkan diberi kedudukan, tetapi orang-orang mengatakan ia dibuang.”

萬 (万) 章 曰 : 舜 流 共 工 於 (于) 幽 州 ,
放 驩 兜 於 (于) 崇 山 , 殺 (杀) 三 苗 於 (于) 三 危 ,
殛 鯀 (鲧) 於 (于) 羽 山 , 四 罪 而 天 下 咸 服 , 誅 (诛) 不 仁 也 。
象 至 不 仁 , 封 之 有 庳 , 有 庳 之 人 奚 罪 焉 ?
仁 人 固 如 是 乎 ? 在 他 人 則 (则) 誅 (诛) 之 。 在 弟 則 (则) 封 之 。
曰 : 仁 人 之 於 (于) 弟 也 , 不 藏 怒 焉 ,
不 宿 怨 焉 , 親 (亲) 愛 (爱) 之 而 已 矣 。
親 (亲) 之 欲 其 貴 (贵) 也 , 愛 (爱) 之 欲 其 富 也 。
封 之 有 庳 , 富 貴 (贵) 之 也 。
身 為 (为) 天 子 , 弟 為 (为) 匹 夫 ,
可 謂 (谓) 親 (亲) 愛 (爱) 之 乎 ?
3.2. Wan Zhang – Ban Ciang berkata, “Shun – Sun menghukum seorang kepala pekerja, Gong Gong – Kiong Kong, ke You Zhou – Yu Ciu; menyingkirkan Huan Duo – Hwan Tau ke Gunung Chong – Cong; menghukum kepala daerah San Miao – Sam Biau di San Wei – Sam Gwi dan menghukum Gun – Kun di Gunung Yu – I. setelah ke empat orang berdosa ini dihukum, seluruh dunia menjadi tunduk; karena orang-orang yang tidak berperi Cinta Kasih dihukum. Xiang – Chiang yang lebih-lebih tidak berperi Cinta Kasih, bahkan diangkat menjadi kepala daerah You Bi – Yu Pi. Apakah dosa orang-orang You Bi – Yu Pi sehingga diperlukan demikian? Bolehkah seorang yang berperi Cinta Kasih berbuat demikian? Kepada orang lain dihukum, kepada adiknya sendiri, bahkan diberi kedudukan.”
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Seorang yang berperi Cinta Kasih, terhadap adiknya sendiri tidak mau menyembunyikan kemarahannya, juga tidak mau menyimpan dendam; dia hanya mencintai dan menyayanginya. Orang yang mencintai, menginginkan orang itu mulia, orang yang menyayangi, menginginkan orang itu kaya. Pengangkatannya di You Bi – Yu Pi itu adalah agar ia memperoleh kaya dan mulia. Kalau diri sendiri menjadi raja, tetapi adiknya hanya menjadi orang biasa, dimanakah ada rasa cinta dan sayang itu?” (Shu Jing – Su King II. 1)

敢 問 (问) 或 曰 放 者 , 何 謂 (谓) 也 ?
曰 : 象 不 得 有 為 (为) 於 (于) 其 國 (国) ,
天 子 使 吏 治 其 國 (国) 而 納 (纳) 其 貢 (贡) 稅 焉 ,
故 謂 (谓) 之 放 。 豈 (岂) 得 暴 彼 民 哉 ?
雖 (虽) 然 , 欲 常 常 而 見 (见) 之 , 故 源 源 而 來 (来) 。
不 及 貢 (贡) , 以 政 接 於 (于) 有 庳 , 此 之 謂 (谓) 也 。
3.3. “Memberanikan diri bertanya, mengapakah orang-orang berkata bahwa ia dibuang?” “Xiang – Chiang tidak bisa berbuat apa-apa di negeri itu, karena raja menyuruh wakilnya mengurus pemerintahan disana dan menye-rahkan penghasilan kepadanya. Itulah sebab-nya orang-orang berkata bahwa ia dibuang. Dengan demikian, bagaimanakah ia dapat menindas rakyat? Sekalipun begitu, (Shun – Sun) sering ingin bertemu dengannya, maka ia dapat dengan leluasa datang. Biar-pun belum saatnya menerima kepala-kepala daerah, (Shun – Sun) selalu menyediakan waktu untuk menerima kepala daerah You Bi – Yu Pi itu. Demikianlah maksudnya!”

咸 丘 蒙 問 (问) 曰 :《語 (语)》 雲 (云) :盛 德 之 士 ,
君 不 得 而 臣 , 父 不 得 而 子 。
舜 南 面 而 立 , 堯 (尧) 帥 (帅) 諸 (诸) 侯 北 面 而 朝 之 。
瞽 瞍 亦 北 面 而 朝 之 ; 舜 見 (见) 瞽 瞍 , 其 容 有 蹙 。
孔 子 曰 : 於 (于) 斯 時 (时) 也 , 天 下 殆 哉 , 岌 岌 乎 !
不 識 (识) 此 語 (语) 誠 (诚) 然 乎 哉 ? 孟 子 曰 : 否 。
此 非 君 子 之 言 ,齊 (齐) 東 (东) 野 人 之 語 (语) 也 。
堯 (尧) 老 而 舜 攝 (摄) 也 。
《堯 (尧) 典》 曰 : 二 十 有 八 載 (载) , 放 勳 (勋) 乃 徂 落 ,
百 姓 如 喪 (丧) 考 妣 , 三 年 , 四 海 遏 密 八 音 。
孔 子 曰 : 天 無 (无) 二 日 , 民 無 (无) 二 王 。
舜 既 為 (为) 天 子 矣 ,
又 帥 (帅) 天 下 諸 (诸) 侯 以 為 (为) 堯 (尧) 三 年 喪 (丧) ,
是 二 天 子 矣 。
4.1. Xian Qiu Meng – Ham Khiu Bong bertanya, “Dalam peribahasa dikatakan, ‘Seorang Siswa yang sempurna Kebajikan, raja tidak dapat menjadikannya sebagai menteri, ayah tidak dapat menganggapnya sebagai anak? Shun – Sun berdiri menghadap ke Selatan sedang Yao – Giau dengan diikuti para rajamuda menghadap ke Utara di istana; begitu pula Gu Sou – Ko So menghadap ke Utara di istana. Demi Shun – Sun melihat Gu Sou – Ko So, wajahnya nampak tidak tenang. Kong Zi – Khong Cu bersabda, ‘Dalam saat demikian, dunia tampak sebagai di dalam bahaya dan tidak tenteram.’ Murid tidak tahu apakah hal yang demikian ini sungguh-sungguh pernah terjadi.”
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Tidak benar! Itu bukan kata-kata Jun Zi – Kun Cu. Itu hanya ceritera orang-orang desa sebelah Timur Negeri Qi – Cee. Ketika Yao – Giau sudah tua, Shun – Sun hanya mewakilinya. Di dalam Kitab Yao Dian – Giau Tian tertulis, ‘Setelah diwakili selama dua puluh delapan tahun, Fang Xun – Hong Hun berangkat rohnya dan turun jasmaninya (wafat). Rakyat melakukan perkabungan seperti kematian orang tuanya. Selama tiga tahun di empat penjuru lautan tidak terdengar suara musik.’ (Shu Jing – Su King II. 1)
Kong Zi – Khong Cu bersabda, ‘Langit tiada dua matahari, rakyatpun tidak punya dua raja.’ Kalau Shun – Sun ketika itu sudah menjadi raja, bagaimana ia boleh memimpin para raja muda di dunia melakukan perkabungan selama tiga tahun untuk Yao – Giau? Itu berarti ada dua raja.”

咸 丘 蒙 曰 : 舜 之 不 臣 堯 (尧) ,
則 (则) 吾 既 得 聞 (闻) 命 矣 。
《詩 (诗)》 雲 (云) : 普 天 之 下 , 莫 非 王 土 ;
率 土 之 濱 (滨) , 莫 非 王 臣 。
而 舜 既 為 (为) 天 子 矣 , 敢 問 (问) 瞽 瞍 之 非 臣 , 如 何 ?
曰: 是 詩 (诗) 也 , 非 是 之 謂 (谓) 也 。
勞 (劳) 於 (于) 王 事 而 不 得 養 (养) 父 母 也 。
曰 : 此 莫 非 王 事 , 我 獨 (独) 賢 (贤) 勞 (劳) 也 。
故 說 (说) 詩 (诗) 者 , 不 以 文 害 辭 (辞) ,
不 以 辭 (辞) 害 志 ; 以 意 逆 志 , 是 為 (为) 得 之 。
如 以 辭 (辞) 而 已 矣 ,
《雲 (云) 漢 (汉)》 之 詩 (诗) 曰 :
周 餘 (馀) 黎 民 , 靡 有 孑 遺 (遗) 。
信 斯 言 也 , 是 周 無 (无) 遺 (遗) 民 也 。
4.2. Xian Qiu Meng – Ham Khiu Bong berkata, “Tentang Shun – Sun tidak memperlakukan Yao – Giau sebagai menteri murid sudah dapat mendengar dengan mengerti. Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Semua tanah di dunia, tiada yang bukan milik raja.’ (Shi Jing – Si King II. VI. I. 2) Dan Shun – Sun bukankah menjadi raja? Memberanikan bertanya, mengapakah Gu Sou – Ko So tidak boleh dipandang sebagai menterinya juga?”
“Adapun Sanjak itu tidak bermaksud demikian. Penggubah Sanjak itu, karena terus sibuk dengan pekerjaan-pekerjaannya sehingga tidak berkesempatan merawat ayah-bundanya; maka berkata, ‘Ini semua tiada yang bukan pekerjaan raja, mengapakah hanya aku seorang yang harus bersusah payah?’
Maka kalau hendak membicarakan sebuah Sanjak, tidak boleh hanya mengambil beberapa perkataan yang dapat merusak isi kalimat; tidak pula hanya mengambil beberapa kalimat yang dapat merusakkan seluruh isi. Orang harus dengan pikiran jernih memahaminya, sehingga dapat menangkap maknanya. Demikianlah hendak nya orang berbuat. Di dalam Sanjak Yun Han – Ien Han tertulis, ‘Orang-orang muda Dinasti Zhou – Ciu, tiada seorangpun tinggal.’ Kalau kata-kata ini harus dipercaya begitu saja, maka berarti sudah tidak ada lagi orang-orang Dinasti Zhou – Ciu.

孝 子 之 至 , 莫 大 乎 尊 親 (亲) ;
尊 親 (亲) 之 至 , 莫 大 乎 以 天 下 養 (养) 。
為 (为) 天 子 父 , 尊 之 至 也 ; 以 天 下 養 (养) , 養 (养) 之 至 也 。
《詩 (诗)》曰 : 永 言 孝 思 , 孝 思 維 (维) 則 (则) 。 此 之 謂 (谓) 也 。
4.3. “Puncak Laku bakti seorang anak, tiada yang lebih besar dari menjunjung orang tuanya. Puncak menjunjung tinggi orang tua, tiada yang lebih besar dari memeliharanya dengan segenap apa yang ada di dunia. Dapat menjadikan ayah dari seorang raja, inilah puncak dalam menjunjung tinggi. Memeliharanya dengan segenap apa yang ada di dunia, inilah puncak pemeliharaan. Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Selalu tekunlah memupuk cita berbakti, cita berbakti itu akan menjadi teladan sepanjang masa.’ Inilah yang dimaksudkan. (Shi Jing – Si King III. 1. 9. 3)

《書 (书)》 曰 : 祗 載 (载) 見 (见) 瞽 瞍 ,
夔 夔 齋 (斋) 栗 , 瞽 瞍 亦 允 若 。 是 為 (为) 父 不 得 而 子 也 。
4.4. “Di dalam Kitab Hikayat tertulis, ‘Dengan penuh hormat menghadap Gu Sou – Ko So, sangat hati-hati dan mengindahkan. Demikianlah maka Gu Sou – Ko So merasa puas.’ Inilah yang dimaksudkan seorang ayah tidak dapat menganggapnya sebagai anak.” (Shi Jing – Si King II. 2)

萬 (万) 章 曰 : 堯 (尧) 以 天 下 與 (与) 舜 , 有 諸 (诸) ?
孟 子 曰 : 否 。 天 子 不 能 以 天 下 與 (与) 人 。
5.1. Wan Zhang – Ban Ciang berkata, “Yao – Giau menyerahkan isi dunia ini kepada Shun – Sun, benarkah ini terjadi?”
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Tidak benar! Seorang raja tidak dapat menyerahkan dunia ini kepada orang lain.”

然 則 (则) 舜 有 天 下 也 , 孰 與 (与) 之 ? 曰 : 天 與 (与) 之 。
5.2. “Bagaimanakah Shun – Sun kemudian beroleh dunia ini? Siapakah yang memberinya?” “Tian – Thian YME yang memberinya!”

天 與 (与) 之 者 , 諄 (谆) 諄 (谆) 然 命 之 乎 ?
5.3. “Ketika Tian – Thian YME memberinya, dengan nyatakan Firman diucapkan?”

曰 : 否 。 天 不 言 , 以 行 與 (与) 事 示 之 而 已 矣 。
5.4. “Tidak! Tian – Thian YME tidak berbicara. Itu hanya nampak dari kelakuan dan pekerjaan (Shun – Sun) sendiri.”

曰 : 以 行 與 (与) 事 示 之 者 , 如 之 何 ?
曰 : 天 子 能 薦 (荐) 人 於 (于) 天 , 不 能 使 天 與 (与) 之 天 下 ;
諸 (诸) 侯 能 薦 (荐) 人 於 (于) 天 子 ,
不 能 使 天 子 與 (与) 之 諸 (诸) 侯 ;
大 夫 能 薦 (荐) 人 於 (于) 諸 (诸) 侯 ,
不 能 使 諸 (诸) 侯 與 (与) 之 大 夫 。
昔 者 堯 (尧) 薦 (荐) 舜 於 (于) 天 而 天 受 之 ,
暴 之 於 (于) 民 而 民 受 之 ,
故 曰 ; 天 不 言 , 以 行 與 (于) 事 示 之 而 已 矣 。
5.5. “Hanya nampak dari kelakuan dan pekerjaan (Shun – Sun) sendiri? Bagaimanakah maksudnya?” “seorang raja dapat mengusulkan tentang seseorang kepada Tian – Thian Yang Maha Esa, tetapi tidak dapat menyuruh Tian – Thian menyerahkan dunia ini kepada seseorang. Seorang rajamuda dapat mengusulkan seseorang kepada raja, tetapi tidak dapat menyuruh raja mengangkat seseorang menjadi raja-muda. Seorang pembesar dapat mengusulkan seseorang kepada rajamuda, tetapi tidak dapat menyuruh rajamuda mengangkat seseorang menjadi pembesar. Dahulu Yao – Giau mengusulkan Shun – Sun kepada Tian – Thian dan Tian – Thian menerimanya. Dia dinyatakan kepada rakyat dan rakyat menerimanya. Maka dikatakan Tian – Thian tidak berbicara. Itu hanya nampak dari kelakuan dan pekerjaan (Shun – Sun) sendiri”

曰 : 敢 問 (问) 薦 (荐) 之 於 (于) 天 而 天 受 之 ,
暴 之 於 (于) 民 而 民 受 之 , 如 何 ?
曰 :使 之 主 祭 , 而 百 神 享 之 , 是 天 受 之 ;
使 之 主 事 而 事 治 , 百 姓 安 之 , 是 民 受 之 也 。
天 與 (与) 之 ,人 與 (与) 之 , 故 曰 :天 子 不 能 以 天 下 與 (与) 人 。
5.6. “Memberanikan bertanya hal mengusulkan kepada Tian – Thian YME dan Tian – Thian YME menerimanya, serta dinyatakan kepada rakyat dan rakyat menerimanya.” “(Shun – Sun) disuruh memimpin upacara sembahyang, ternyata para Rokh berkenaan. Ini berarti Tian – Thian YME menerimanya. Dia disuruh mengepalai pekerjaan-pekerjaan, semua pekerjaan beres sehingga rakyat beroleh sentosa. Ini berarti rakyat menerimanya. Maka Tian – Thian YME lah yang mengangkatnya, rakyatlah yang mengangkatnya. Maka dikatakan Raja tidak dapat menyerahkan dunia kepada orang lain.

舜 相 堯 (尧) 二 十 有 八 載 (载) ,
非 人 之 所 能 為 (为) 也 , 天 也 。
堯 (尧) 崩 , 三 年 之 喪 (丧) 畢 (毕) ,
舜 避 堯 (尧) 之 子 於 (于) 南 河 之 南 。
天 下 諸 (诸) 侯 朝 覲 (觐) 者 , 不 之 堯 (尧) 之 子 而 之 舜 ;
訟 (讼) 獄 (狱) 者 , 不 之 堯 (尧) 之 子 而 之 舜 ;
謳 (讴) 歌 者 , 不 謳 (讴) 歌 堯 (尧) 之 子 而 謳 (讴) 歌 舜 。
故 曰 天 也 。
夫 然 後 (后) 之 中 國 (国) , 踐 (践) 天 子 位 焉 。
而 居 堯 (尧) 之 宮 , 逼 堯 (尧) 之 子 , 是 篡 也 , 非 天 與 (与) 也 。
5.7. “Shun – Sun dapat mewakili Yao – Giau selama dua puluh delapan tahun, ini juga hal yang bukan menjadi kuasa manusia, melainkan kuasa Tian – Thian. Setelah Yao – Giau mangkat dan selesai berkabung selama tiga tahun, (Shun – Sun) lalu menyingkirkan diri. Shun – Sun menyingkirkan diri dari anak-anak Yao – Giau dan menetap di sebelah Selatan daerah Nan He – Lam Hoo. Tetapi para rajamuda di dunia yang biasa menghadap ke istana, tiada yang mau menghadap kepada anak-anak Yao – Giau, melainkan kepada Shun – Sun. orang-orang yang mengadukan sesuatu perkara, tidak mau menghadap kepada anak-anak Yao – Giau, melainkan kepada Shun – Sun. para penyanyi tidak mau memuji anak-anak Yao – Giau, melainkan memuji Shun – Sun. Maka dikatakan: itulah Kuasa Tian – Thian YME. Setelah ternyata demikian, baharulah Shun – Sun kembali ke pusat kerajaan dan naik tahta. Umpama ia segera mendiami istana Yao – Giau, itu berarti merebut kedudukan anak Yao – Giau, bukan diangkat Tian – Thian YME.

《太 誓》 曰 : 天 視 (视) 自 我 民 視 (视) ,
天 聽 (听) 自 我 民 聽 (听) 。 此 之 謂 (谓) 也 。
5.8. “Di dalam Kitab Tai Shi – Thai Si (Pernyataan besar) tertulis, ‘Tian – Thian YME melihat sebagai rakyatku melihat, Tian – Thian YME mendengar sebagai rakyatku mendengar’ Demikianlah maksudnya.” (Shu Jing – Su King V. 1B)

萬 (万) 章 問 (问) 曰 : 人 有 言 : 至 於 (于) 禹 而 德 衰 ,
不 傳 (传) 於 (于) 賢 (贤) 而 傳 (传) 於 (于) 子 。 有 諸 (诸) ?
孟 子 曰 : 否 , 不 然 也 。
天 與 (与) 賢 (贤) , 則 (则) 與 (与) 賢 (贤) ;
天 與 (与) 子 , 則 (则) 與 (与) 子 。
昔 者 , 舜 薦 (荐) 禹 於 (于) 天 , 十 有 七 年 , 舜 崩 ,
三 年 之 喪 (丧) 畢 (毕) , 禹 避 舜 之 子 於 (于) 陽 (阳) 城 ,
天 下 之 民 從 (从) 之 , 若 堯 (尧) 崩 之 後 (后) ,
不 從 (从) 堯 (尧) 之 子 而 從 (从) 舜 也 。 禹 薦 (荐) 益 於 (于) 天 。
七 年 , 禹 崩 , 三 年 之 喪 (丧) 畢 (毕) ,
益 避 禹 之 子 於 (于) 箕 山 之 陰 (阴) 。
朝 覲 訟 (讼) 獄 (狱) 者 , 不 之 益 而 之 啟 (启) ,曰 : 吾 君 之 子 也 。
謳 (讴) 歌 者 , 不 謳 (讴) 歌 益 而 謳 (讴) 歌 啟 ,曰 : 吾 君 之 子 也 。
6.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Orang-orang berkata: ‘Setelah sampai kepada Yu – I, maka kebajikan itu sudah melemah. Dia tidak mewariskan (kerajaannya) kepada orang Bijaksana, melainkan kepada anaknya.’ Benarkah demikian?” Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Tidak benar! Itu tidak wajar. Kalau Tian – Thian YME hendak mengangkat orang Bijaksana, maka diangkatlah orang Bijaksana. Kalau Tian – Thian YME hendak mengangkat anak (raja) itu, maka diangkatlah anak itu. Dahulu ketika Shun – Sun mengusulkan Yu – I kepada Tian – Thian YME, tujuh belas tahun kemudian Shun – Sun baharu mengangkat. Setelah selesai melakukan perkabungan, Yu – I menyingkirkan diri dari anak Shun – Sun di Kota Yang Cheng – Yang Sing. Rakyat dunia ikut kepadanya, seperti setelah Yao – Giau mangkat, (rakyat) tidak mau mengikuti anak Yao – Giau, melainkan mengikuti Shun – Sun.
kemudian Yu – I mengusulkan Yi – Ik kepada Tian – Thian YME, tujuh tahun kemudian Yu – I mangkat. Setelah selesai masa perkabungan tiga tahun, Yi – Ik menyingkirkan diri dari anak Yu – I dan menetap di Gunung Ji – Ki. Tetapi yang biasa menghadap ke istana dan yang mengadukan perkara-perkara, tidak mau kepada Yi – Ik melainkan kepada Qi – Khee (anak Yu – I) dan berkata, ‘Dialah putra raja kita!’ para penyanyi juga tidak menyanyi memuji Yi – Ik, melainkan memuji Qi – Khee dan berkata, ‘Dialah putera raja kita!’ (Shu Jing – Su King I. I. 4)

丹 朱 之 不 肖 , 舜 之 子 亦 不 肖 。
舜 之 相 堯 (尧) , 禹 之 相 舜 也 ,
歷 (历) 年 多 , 施 澤 (泽) 於 (于) 民 久 。
啟 (启) 賢 (贤) , 能 敬 承 繼 (继) 禹 之 道 。
益 之 相 禹 也 , 歷 (历) 年 少 , 施 澤 (泽) 於 (于) 民 未 久 。
舜 , 禹 , 益 相 去 久 遠 (远) , 其 子 之 賢 (贤) 不 肖 , 皆 天 也 ,
非 人 之 所 能 為 (为) 也 。
莫 之 為 (为) 而 為 (为) 者 , 天 也 ; 莫 之 致 而 至 者 , 命 也 。
6.2. “Dan Zhu – Tan Cu (anak Yao – Giau) memang tidak pandai, begitupun anak Shun – Sun (Shang Jun – Siang Kien). Shun – Sun dalam mewakili Yao – Giau dan Yu – I dalam mewakili Shun – Sun, memang cukup lama juga dan selama itu sudah banyak membawakan berkah bagi rakyat. Sebaliknya Qi – Khee adalah Bijaksana dan dapat sungguh-sungguh meneruskan Jalan Suci Yu – I;
begitupun Yi – Ik dalam mewakili Yu – I tidak berapa lama dapat membawakan berkah bagi rakyat. Hal perbedaan masa jabatan Shun – Sun, Yu – I dan Yi – Ik, begitu pun hal anak-anaknya, ada yang Bijaksana, ada yang tidak pandai, itu juga kuasa Tian – Thian YME, bukan orang yang dapat menetapkannya. (Shu Jing – Su King I.9). Apa yang tidak kita lakukan, tetapi terjadi, itulah kuasa Tian – Thian YME. Apa yang tidak kita cari, tetapi dapat tercapai, itulah Firman (Karunia).

匹 夫 而 有 天 下 者 , 德 必 若 舜 , 禹 ,
而 又 有 天 子 薦 (荐) 之 者 , 故 仲 尼 不 有 天 下 。
6.3. “Biarpun diri rakyat jelata tetapi kalau dapat memiliki dunia ini, itulah tentu karena kebajikannya dapat menyamai Shun – Sun dan Yu – I, juga karena raja yang terdahulu sudah mengusulkannya (kepada Tian – Thian YME). Itulah sebabnya Zhong Ni – Tiong Ni tidak memiliki dunia ini.

繼 (继) 世 以 有 天 下 , 天 之 所 廢 (废) , 必 若 桀 紂 (纣) 者 也 ,
故 益 , 伊 尹 , 周 公 不 有 天 下 。
6.4. “Kalau takhta atas dunia diturunkan kepada anak cucu, tetapi akhirnya Tian – Thian YME menyerahkannya kepada orang lain juga; itulah karena raja itu sudah bersifat seperti Jie – Kiat dan Zhou – Tiu. Maka Yi – Ik, Yi Yin – I Ien Pangeran Zhou – Ciu tidak memiliki dunia ini.

伊 尹 相 湯 (汤) 以 王 於 (于) 天 下 ,
湯 (汤) 崩 , 太 丁 未 立 , 外 丙 二 年 , 仲 壬 四 年 。
太 甲 顛 (颠) 覆 湯 (汤) 之 典 刑 , 伊 尹 放 之 於 (于) 桐 ,
三 年 , 太 甲 悔 過 (过) , 自 怨 自 艾 ,
於 (于) 桐 處 (处) 仁 遷 (迁) 義 (义) 三 年 ,
以 聽 (听) 伊 尹 之 訓 (训) 己 也 , 復 歸 (归) 於 (于) 亳 。
6.5. “Yi Yin – I Ien membantu Baginda Tang – Thong merajai dunia. Setelah Tang – Thong mangkat, Tai Ding – Thai Ting mangkat sebelum naik takhta; Wai Bing – Gwee Ping hanya dua tahun dan Zhong Ren – Tiong Jiem hanya empat tahun. Tai Jia – Thai Kak (anak Tai Ding – Thai Ting) setelah naik takhta ternyata bahkan banyak membuat kalut undang-undang baginda Tang – Thong. Kemudian oleh Yi Yin – I Ien dia dibuang ke daerah Tong – Tong (tempat kuburan Raja Tang – Thong). Setelah tiga tahun, Tai Jia – Thai Kak menyesali kesalahannya. Ia menyesali diri dan memperbaiki diri. Di daerah Tong – Tong ia dapat menempati sifat Cinta Kasih dan menjalani Kebenaran sampai tiga tahun serta mendengarkan nasehat-nasehat Yi Yin – I Ien. Demikianlah ia dapat kembali pula di ibu kota Bo – Pok.
(Lun Yu – Lun Gi XII. 22, Meng Zi – Bing Cu.VIIA. 31)

周 公 之 不 有 天 下 , 猶 (犹) 益 之 於 (于) 夏 ,
伊 尹 之 於 (于) 殷 也 。
6.6. “Hal Pangeran Zhou – Ciu tidak dapat memiliki dunia adalah seperti Yi – Ik pada jaman Dinasti Xia – He dan Yi Yin – I Ien pada jaman Dinasti Yin – Ien.

孔 子 曰 : 唐 , 虞 禪 (禅) , 夏 後 (后) , 殷 , 周 繼 (继) , 其 義 (义) 壹 (一) 也 。
6.7. “Kong Zi – Khong Cu bersabda, ‘Pemerintahan Kerajaan Tang – Tong (Yao – Giau) dan Yu – Gi (Shun – Sun) diwariskan kepada orang Bijaksana. Dinasti Xia – He, Yin – Ien dan Zhou – Ciu mewariskan takhta kerajaannya turun-temurun, tetapi semuanya itu berdasar Kebenaran yang satu.”

萬 (万) 章 問 (问) 曰 : 人 有 言 : 伊 尹 以 割 烹 要 湯 (汤) 。
有 諸 (诸) ?
7.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Orang-orang berkata, ‘Yi Yin – I Ien dengan kepandaian masaknya memperkenalkan diri kepada Raja Tang – Thong.’ Benarkah itu?”

孟 子 曰 : 否 , 不 然 。
伊 尹 耕 於 (于) 有 莘 之 野 , 而 樂 (乐) 堯 (尧) 舜 之 道 焉 。
非 其 義 (义) 也 , 非 其 道 也 , 祿 之 以 天 下 , 弗 顧 (顾) 也 ;
繫 (系) 馬 (马) 千 駟 (驷) , 弗 視 (视) 也 。 非 其 義 (义) 也 ,
非 其 道 也 , 壹 (一) 介 不 以 與 (与) 人 , 壹 (一) 介 不 以 取 諸 (诸) 人 。
7.2. Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Tidak benar! Itu tidak wajar. Yi Yin – I Ien membajak sawahnya di daerah You Shen – Yu Sien. Ia gemar akan Jalan Suci Yao – Giau dan Shun – Sun. Yang tidak berdasar Kebenaran. Yang tidak berdasar Jalan Suci; biarpun diberi hadiah dunia, ia tidak mau memperhatikannya. Walaupun disediakan seribu rakit kuda, juga tidak mau melihatnya. Yang tidak berdasar Kebenaran, yang tidak berdasar Jalan Suci, biarpun sebatang jerami ia tidak mau memberikan kepada orang lain; biarpun sebatang jerami tidak mau pula menerima dari orang lain.

湯 (汤) 使 人 以 幣 (币) 聘 之 ,
囂 (嚣) 囂 (嚣) 然 曰 :
我 何 以 湯 (汤) 之 聘 幣 (币) 為 (为) 哉 ?
我 豈 (岂) 若 處 (处) 畎 畝 (亩) 之 中 ,
由 是 以 樂 (乐) 堯 (尧) 舜 之 道 哉 ?
7.3. “Raja Tang – Thong menyuruh orang mengirimkan barang-barang dari sutera. Dengan sikap tidak tamak, ia berkata, ‘Apakah guna barang-barang dari sutera antaran Baginda Tang – Thong ini bagiku, bukankah aku lebih baik diam saja di tengah sawah dan bahagia dengan Jalan Suci Yao – Giau dan Shun – Sun?’

湯 (汤) 三 使 往 聘 之 , 既 而 幡 然 改 曰 :
與 (与) 我 處 (处) 畎 畝 (亩) 之 中 ,
由 是 以 樂 (乐) 堯 (尧) 舜 之 道 ,
吾 豈 (岂) 若 使 是 君 為 (为) 堯 (尧) 舜 之 君 哉 ?
吾 豈 (岂) 若 使 是 民 為 (为) 堯 (尧) 舜 之 民 哉 ?
吾 豈 (岂) 若 於 (于) 吾 身 親 (亲) 見 (见) 之 哉 ?
7.4. “Baginda Tang – Thong tiga kali mengirimkan utusan kepadanya, baharulah ia mengubah sikapnya dan berkata. ‘Dari pada aku diam di tengah sawah dan bahagia dengan Jalan Suci Yao – Giau dan Shun – Sun seorang diri, bukankah aku lebih baik berusaha memimpin raja supaya dapat berbuat seperti Yao – Giau dan Shun – Sun? Bukankah lebih baik aku memimpin rakyat agar dapat berbuat seperti rakyat Yao – Giau dan Shun – Sun? Bukankah lebih baik aku dapat melihat sendiri Ajaran itu diturut orang?

天 之 生 此 民 也 , 使 先 知 覺 (觉) 後 (后) 知 ,
使 先 覺 (觉) 覺 (觉) 覺 (后) 覺 (觉) 也 。
予 , 天 民 之 先 覺 (觉) 者 也 ,
予 將 (将) 以 斯 道 覺 (觉) 斯 民 也 ,
非 予 覺 (觉) 之 而 誰 (谁) 也 ?
7.5. “Tian – Thian YME menjilmakan rakyat, memerintahkan agar yang mengerti lebih dahulu menyedarkan yang belum mengerti, yang insaf lebih dahulu menyadarkan yang belum insaf. Aku, adalah rakyat Tian – Thian YME yang sudah insaf lebih dahulu, maka kewajibankulah dengan Jalan Suci itu menyedarkan rakyat. Kalau bukan aku yang harus menyedarkan, siapa pula harus diwajibkan?’ (Meng Zi – Bing Cu VIIA. 19)

思 天 下 之 民 , 匹 夫 匹 婦 (妇) 有 不 被 堯 (尧) 舜 之 澤 (泽) 者 ,
若 己 推 而 內 之 溝 (沟) 中 。 其 自 任 以 天 下 之 重 如 此 ,
故 就 湯 (汤) 而 說 (说) 之 以 伐 夏 救 民 。
7.6. “Ia berpikir, kalau rakyat dunia, laki-laki maupun wanita, ada yang tidak beroleh berkah Ajaran Yao – Giau dan Shun – Sun; ia merasa seperti dirinyalah yang telah menjerumuskan ke dalam selokan. Ia merasa berkewajiban memikul beban dunia yang berat itu. Maka ia datang dan meminta raja menggerakkan tentara menghukum raja Dinasti Xia – He (Raja Jie – Kiat) untuk menolong rakyat.

吾 未 聞 (闻) 枉 己 而 正 人 者 也 ,
況 辱 己 以 正 天 下 者 乎 ?
聖 (圣) 人 之 行 不 同 也 , 或 遠 (远) 或 近 ,
或 去 或 不 去 ; 歸 (归) 潔 (洁) 其 身 而 已 矣 。
7.7. “Aku belum pernah mendengar ada orang yang membengkokkan diri sendiri lalu dapat meluruskan orang lain, apa lagi orang yang mau menghinakan diri sendiri kemudian dapat meluruskan dunia. Cara-cara yang ditempuh para nabi itu tidaklah sama: ada yang menjauhkan diri, ada yang mendekatkan diri, ada yang pergi (meninggalkan jabatan), ada yang tidak pergi. Tetapi semuanya bertujuan membersihkan diri dari segenap noda. (Meng Zi – Bing Cu III B. 1).

吾 聞 (闻) 其 以 堯 (尧) 舜 之 道 要 湯 (汤) ,
末 聞 (闻) 以 割 烹 也 。
7.8. “Aku hanya mendengar dia berlandas Jalan Suci Yao – Giau dan Shun – Sun di dalam menghubungi Raja Tang – Thong, sebelum pernah mendengar ia menggunakan kepandaian masaknya.

《伊 訓 (训)》 曰 : 天 誅 (诸) 造 攻 自 牧 宮 , 朕 載 (载) 自 亳 。
7.9. “Di dalam Kitab Nasehat Yi Yin – I Ien tertulis, Tian – Thian YME menjatuhkan hukuman (atas Raja Xia Jie – He Kiat) mulai di istana Mu Gong – Bok Kiong. Dan akulah yang telah membantu (Raja Cheng Tang – Sing Thong) mulai di Kota Bo – Pok.”

萬 (万) 章 問 (问) 曰 :
或 謂 (谓) 孔 子 於 (于) 衛 (卫) 主 癰 (痈) 疽 ,
於 (于) 齊 (齐) 主 侍 人 瘠 環 (环) , 有 諸 (诸) 乎 ?
孟 子 曰 : 否 , 不 然 也 。 好 事 者 為 (为) 之 也 。
於 (于) 衛 (卫) 主 顏 (颜) 讎 (雠) 由 。
8.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Ada orang berkata bahwa Kong Zi – Khong Cu di negeri Wei – Wee menumpang pada seorang tabib penyakit luar (Yong Ju) dan ketika di negeri Qi – Cee menumpang pada Ji Huan – Ciet Hwan, benarkah itu?”
Meng Zi – Bing Cu berkata, “Tidak benar! Itu tidak wajar. Itu hanyalah ceritera orang-orang yang suka mencari perkara.

彌 (弥) 子 之 妻 與 (与) 子 路 之 妻 , 兄 弟 也 。
彌 (弥) 子 謂 (谓) 子 路 曰 : 孔 子 主 我 ,
衛 (卫) 卿 可 得 也 。 子 路 以 告 。
孔 子 曰 : 有 命 。 孔 子 進 (进) 以 禮 (礼) , 退 以 義 (义) ,
得 之 不 得 曰 : 有 命 。
而 主 癰 (痈) 疽 與 (与) 侍 人 瘠 環 (环) ,
是 無 (无) 義 (义) 無 (无) 命 也 。
8.2. “Di negeri Wei – Wee, beliau menumpang pada Yan Chou You – Gan Siu Yu. Isteri Mi Zi – Biet Cu dengan isteri Zi Lu – Cu Lo adalah kakak beradik. Mi Zi – Biet Cu berkata pada Zi Lu – Cu Lo, ‘Kalau Kong Zi – Khong Cu mau menetap di rumahku, niscaya akan mendapat kedudukan mulia di negeri Wei – Wee ini.’ Zi Lu – Cu Lo melaporkan hal itu, Kong Zi – Khong Cu menjawab, ‘Firmanlah yang menetapkan!’ Kong Zi – Khong Cu mau menjabat kedudukan kalau berdasar Kesusilaan, dan meletakkan jabatan berlandas Kebenaran. Hal mendapat atau tidak mendapat kedudukan, hanya dikatakan, ‘Firmanlah yang menetapkan!’ Maka kalau sampai menetap di tempat tabib penyakit luar itu (Yong Ju) dan Ji Huan – Ciet Hwan (pelayan yang dicintai raja itu), itu berarti tidak berlandas Kebenaran, tidak berpegang pada Firman.

孔 子 不 悅 於 魯 , 衛 (卫) ,
遭 宋 桓 司 馬 (马) 將 (将) 要 而 殺 (杀) 之 , 微 服 而 過 (过) 宋 。
是 時 (时) 孔 子 當 (当) 阨 (厄) , 主 司 城 貞 (贞) 子 ,
為 (为) 陳 (陈) 侯 周 臣 。
8.3. “Kong Zi – Khong Cu ketika tidak senang diam di negeri Lu – Lo dan Wei – Wee, lalu mengembara pula. Si Ma Huan Tui – Su Ma Hwan Twee dari Negeri Song – Song hendak membunuhnya, maka dengan mengenakan pakaian rakyat jelata Beliau melewati Negeri Song – Song. Ketika itu meskipun dalam keadaan bahaya, Beliau menumpang pula pada seorang pembesar kota bernama Zhen Zi – Cien Cu, yang menjadi menteri Dinasti Zhou – Ciu di Negeri Chen – Tien. (Lun Yu – Lun Gi VII. 23)

吾 聞 (闻) 觀 (观) 近 臣 , 以 其 所 為 (为) 主 ;
觀 (观) 遠 (远) 臣 , 以 其 所 主 。
若 孔 子 主 癰 (痈) 疽 與 (与) 侍 人 瘠 環 (环) ,
何 以 為 (为) 孔 子 ?
8.4. “Aku mendengar, ‘Untuk menilai seorang menteri yang berdiam di dekat rajanya, lihatlah siapa yang menumpang disana. Untuk menilai seorang menteri yang sedang jauh (dari tempat rajanya), lihatlah kepada siapa dia menumpang. Kalau Kong Zi – Khong Cu mau menumpang pada tabib penyakit luar itu (Yong Ju) atau Ji Huan – Ciet Hwan, pelayan yang dicintai raja itu, bagimanakah bisa disebut Kong Zi – Khong Cu?”

萬 (万) 章 問 (问) 曰 :
或 曰 : 百 里 奚 自 鬻 於 (于) 秦 養 (养) 牲 者 ,
五 羊 之 皮 , 食 牛 , 以 要 秦 穆 公 。 信 乎 ?
9.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Ada orang berkata Bai Li Xi – Pik Li Hee menjual diri kepada seorang pemilik ternak di Negeri Qin – Chien dengan harga lima helai kulit kambing. Ia menjadi tukang memberi makan lembu. Ia lalu dapat menarik perhatian Raja muda Mu – Bok dari Negeri Qin – Chien. Dapat dipercayakah ini?” (Meng Zi – Bing Cu VIB. 6/4)

孟 子 曰 : 否 , 不 然 。 好 事 者 為 (为) 之 也 。
百 里 奚 , 虞 人 也 。
晉 人 以 垂 棘 之 璧 與 (与) 屈 產 (产) 之 乘 ,
假 道 於 (于) 虞 以 伐 虢 。 宮 之 奇 諫 (谏) , 百 里 奚 不 諫 (谏) 。
9.2. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Tidak! Itu tidak wajar. Itu hanya ucapan orang-orang yang suka mencari perkara saja. Bai Li Xi – Pik Li Hee adalah orang Negeri Yu – Gi. Ketika utusan Negeri Jin – Cien mempersembahkan batu kumala dari daerah Chui Ji – Swi Kik dan empat ekor kuda dari daerah Qu – Khut untuk pinjam jalan bagi tentaranya melewati Negeri Yu – Gi menyerbu Negeri Guo – Khik, Gong Zhi Qi – Khiong Ci Ki memberi peringatan (supaya raja menolak permintaan itu), tetapi Bai Li Xi – Pik Li Hee tidak mau memperingatkan.

知 虞 公 之 不 可 諫 (谏) 而 去 之 秦 , 年 已 七 十 矣 ,
曾 不 知 以 食 牛 干 秦 穆 公 之 為 (为) 汙 (污) 也 , 可 謂 (谓) 智 乎 ?
不 可 諫 (谏) 而 不 諫 (谏) , 可 謂 (谓) 不 智 乎 ?
知 虞 公 之 將 (将) 亡 而 先 去 之 , 不 可 謂 (谓) 不 智 也 。
時 (时) 舉 (举) 於 (于) 秦 ,
知 穆 公 之 可 與 (与) 有 行 也 而 相 之 , 可 謂 (谓) 不 智 乎 ?
相 秦 而 顯 (显) 其 君 於 (于) 天 下 , 可 傳 (传) 於 (于) 後 (后) 世 ,
不 賢 (贤) 而 能 之 乎 ?
自 鬻 以 成 其 君 , 鄉 (乡) 黨 (党) 自 好 者 不 為 (为) ,
而 謂 (谓) 賢 (贤) 者 為 (为) 之 乎 ?
9.3. “Ia tahu rajamuda Negeri Yu – Gi tidak akan mau menerima peringatan itu, maka ia pergi ke Negeri Qin – Chien. Ketika itu ia sudah berusia tujuh puluh tahun. Kalau dia tidak mengerti betapa rendahnya orang mengenalkan diri kepada rajamuda Mu – Bok dari Qin – Chien dengan mau menjadi tukang memberi makan lembu, bagaimanakah dia dapat dinamakan Bijaksana? Kepada orang yang tidak dapat diberi peringatan, dia tidak mau memberi peringatan; bagaimanakah dapat dinamakan tidak Bijaksana? Dia tahu rajamuda Negeri Yu – Gi akan mengalami kemusnaan, maka lebih dulu dia pergi. Bagaimanakah dapat dikatakan tidak Bijaksana?
Ketika di Negeri Qin – Chien dia tahu Raja muda Mu – Bok dapat diajak berdaya-upaya, maka dia mau membantunya; bagaimanakah dapat dikatakan tidak Bijaksana? Setelah menjadi perdana menteri di Negeri Qin – Chien, dia dapat menjadikan rajamudanya termasyhur di dunia dan dapat dijadikan teladan orang-orang kemudian; kalau tidak Bijaksana, bagaimanakah dapat berbuat begitu? Hal menjual diri untuk menyempurnakan cita-cita rajanya, biar seorang kampung biasa asalkan sedikit tahu kehormatan diri niscaya tidak mau melakukan. Bagaimanakah seorang Bijaksana mau berbuat demikian?”


孟 子 – (BING CU)


JILID V B

萬 (万) 章《下》

Wan Zhang (Xia) – Ban Ciang (He)

孟 子 曰 : 伯 夷 , 目 不 視 (视) 惡 (恶) 色 ,
耳 不 聽 (听) 惡 (恶) 聲 声 ;
非 其 君 不 事 , 非 其 民 不 使 ; 治 則 (则) 進 (进) , 亂 (乱) 則 (则) 退 。
橫 政 之 所 出 , 橫 民 之 所 止 , 不 忍 居 也 。
思 與 (与) 鄉 (乡) 人 處 (处) ,
如 以 朝 衣 朝 冠 坐 於 (于) 塗 (涂) 炭 也 。
當 (当) 紂 (纣) 之 時 (时) , 居 北 海 之 濱 (滨) ,
以 待 天 下 之 清 也 。
故 聞 (闻) 伯 夷 之 風 (风) 者 , 頑 (顽) 夫 廉 , 懦 夫 有 立 志 。
1.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bo Yi – Pik I, matanya tidak mau melihat pemandangan yang buruk, telinganya tidak mau mendengar kata-kata yang buruk. (Meng Zi – Bing Cu VI.B. 6/2)
Kepada yang bukan rajanya, ia tidak mau mengabdi; kepada yang bukan rakyatnya, ia tidak mau memerintah. Negara dalam keadaan teratur, ia mau menjabat kedudukan; Negara kalut, ia mengundurkan diri. Di istana yang mengeluarkan peraturan-peraturan pemerintah yang tidak patut, di tempat orang-orang yang berkelakuan tidak patut, ia tidak tahan tinggal. Ia berpikir, berkumpul dengan orang-orang yang berkelakuan buruk, itu sama dengan mengenakan pakaian dan topi kerajaan duduk di antara Lumpur dan abu. Ketika Raja Zhou – Tiu memerintah, ia pergi menetap di pantai Laut Utara. Dengan demikian ia mengajak dunia berlaku bersih. Maka yang mendengar perihal Bo Yi – Pik I, yang mula-mula busuk, menjadi teguh cita. (Meng Zi – Bing Cu II A. 2/9; IV A. 13/1)

伊 尹 曰 : 何 事 非 君 , 何 使 非 民 ?
治 亦 進 (进) , 亂 (乱) 亦 進 (进) 。
曰 : 天 之 生 斯 民 也 , 使 先 知 覺 (觉) 後 后 知 ,
使 先 覺 (觉) 覺 (觉) 後 (后) 覺 (觉)。
予 , 天 民 之 先 覺 (觉) 者 也 。
予 將 (将) 以 此 道 覺 (觉) 此 民 也 。 思 天 下 之 民 ,
匹 夫 匹 婦 (妇) 有 不 與 (与) 被 堯 (尧) 舜 之 澤 (泽) 者 ,
若 己 推 而 內 之 溝 (沟) 中 。 其 自 任 以 天 下 之 重 也 。
1.2. “Yi Yin – I Ien berkata, ‘Apa arti mengabdi kepada yang bukan rajanya? Apa arti memerintah yang bukan rakyatnya?’ Negara teratur mau menjabat kedudukan, Negara kalut pun mau menjabat kedudukan. Ia juga berkata, ‘Tian – Thian Yang Maha Esa menjelmakan rakyat, menitahkan agar yang mengerti lebih dahulu menyedarkan yang belum mengerti; yang insaf lebih dahulu menyedarkan yang belum insaf. Aku adalah diantara rakyat Tian – Thian YME yang sudah insaf lebih dahulu, maka kewajibanku dengan Jalan Suci menyedarkan rakyat, ‘ia berpikir kalau rakyat di dunia, laki-laki maupun wanita, ada yang tidak beroleh berkah Ajaran Yao – Giau dan Shun – Sun, ia merasa seperti dirinyalah yang telah menjerumuskannya ke dalam selokan. Ia merasa berkewajiban memikul beban berat dunia ini.
(Meng Zi – Bing Cu II A. 2/22-24; V A. 7)

柳 下 惠 不 羞 汙 (污) 君 , 不 辭 (辞) 小 官 。
進 (进) 不 隱 賢 (贤) , 必 以 其 道 ,
遺 (遗) 佚 而 不 怨 , 阨 (厄) 窮 (穷) 而 不 憫 (悯) ,
與 (与) 鄉 (乡) 人 處 (处) , 由 由 然 不 忍 去 也 。
爾 (尔) 為 (为) 爾 (尔) , 我 為 (为) 我 ;
雖 (虽) 袒 裼 裸 裎 於 (于) 我 側 (侧) ,
爾 (尔) 焉 能 浼 我 哉 ?
故 聞 (闻) 柳 下 惠 之 風 (风) 者 , 鄙 夫 寬 (宽) , 薄 夫 敦 。
1.3. “Liu Xia Hui – Liu He Hwi tidak malu bekerja pada raja yang buruk, ia tidak menolak kedudukan rendah. Bila memangku jabatan, ia tidak menyembunyikan kebijaksanaannya, ia tentu berusaha melaksanakan Jalan Suci. Kehilangan jabatan, ia pun tidak menggerutu. Biarpun kehidupannya terjepit oleh kesengsaraan, iapun tidak bersedih. Berkumpul dengan orang-orang kampung, ia begitu tenteram dan tidak sampai hati meninggalkan begitu saja. ‘Kamu ialah kamu, aku ialah aku. Walau kamu, berdiri disampingku dengan dada dan lengan terbuka, bahkan bertelanjang sekalipun, masakan kamu dapat menodai diriku.’ Maka yang mendengar perihal Liu Xia Hui – Liu He Hwi, yang mula-mula sempit pandangan menjadi luas pandangan; yang mula-mula pelupa budi menjadi tahu budi. (Meng Zi – Bing Cu II A. 9)

孔 子 之 去 齊 (齐) , 接 淅 而 行 。
去 魯 (鲁) ,曰 : 遲 (迟) 遲 (迟) 吾 行 也 。
去 父 母 國 (国) 之 道 也 。
可 以 速 而 速 , 可 以 久 而 久 , 可 以 處 (处) 而 處 (处) ,
可 以 仕 而 仕 , 孔 子 也 。
1.4. “Kong Zi – Khong Cu ketika meninggalkan Negeri Qi – Cee, beliau cepat-cepat berjalan. Ketika meninggalkan Negeri Lu – Lo, beliau bersabda, ‘Baiklah Kulambatkan jalan Ku.’ Ini sudah sewajarnya orang yang hendak meninggalkan negeri orang tuanya. Bila sebaiknya bersegera, bersegera; bila sebaiknya berlama-lama, berlama-lama; bila sebaiknya berhenti, berhenti; dan bila sebaiknya memangku jabatan, memangku jabatan. Inilah sikap Kong Zi – Khong Cu.”
(Meng Zi – Bing Cu VII B. 17)

孟 子 曰 : 伯 夷 , 聖 (圣) 之 清 者 也 ;
伊 尹 , 聖 (圣) 之 任 者 也 ;
柳 下 惠 , 聖 (圣) 之 和 者 也 ; 孔 子 , 聖 (圣) 之 時 (时) 者 也 。
1.5. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Bo Yi – Pik I, ialah Nabi Kesucian, Yi Yin – I Ien ialah Nabi Kewajiban, Liu Xia Hui – Liu He Hwi ialah Nabi Keharmonisan dan Kong Zi –
Khong Cu ialah Nabi segala masa.

孔 子 之 謂 (谓) 集 大 成 。
集 大 成 也 者 , 金 聲 (圣) 而 玉 振 之 也 。
金 聲 (声) 也 者 , 始 條 (条) 理 也 ;
玉 振 之 也 者 , 終 (终) 條 (条) 理 也 。
始 條 (条) 理 者 , 智 之 事 也 ;
終 (终) 條 (条) 理 者 , 聖 (圣) 之 事 也 。
1.6. “Maka Kong Zi – Khong Cu dinamakan; Yang Lengkap, Besar, Sempurna. Yang dimaksud dengan Lengkap, Besar, Sempurna ialah seperti suara musik yang lengkap dengan lonceng dari logam dan lonceng dari batu kumala. Suara lonceng dari logam sebagai pembuka lagu dan lonceng dari kumala sebagai penutup lagu. Sebagai pembuka lagu yang memadukan keharmonisan, ialah menunjukkan KebijaksanaanNya dalam melakukan pekerjaan dan sebagai penutup lagu, ialah menunjukkan pekerjaan kenabianNya.

智 , 譬 則 (则) 巧 也 ; 聖 (圣) , 譬 則 (则) 力 也 。
由 射 於 (于) 百 步 之 外 也 , 其 至 ,
爾 (尔) 力 也 ; 其 中 , 非 爾 (尔) 力 也 。
1.7. “KebijaksanaanNya ialah sebagai tepatnya jalan anak panah, dan KenabianNya ialah sebagai tenaga pendorongnya. Sebagai seorang pemanah dari jarak seratus tindak, kalau anak panahnya bisa mencapai sasaran, itulah karena tenaganya; tetapi hal ketepatannya bukanlah sekedar kekuatannya.”

北 宮 錡 問 (问) 曰 :
周 室 班 爵 祿 (禄) 也 , 如 之 何 ?
2.1. Bei Gong Qi – Pak Kiong Ki bertanya, “Bagaimanakah Dinasti Zhou – Ciu menetapkan hal tingkat kebangsawanan dan tingkat jabatan?”

孟 子 曰 : 其 詳 (详) 不 可 得 聞 (闻) 也 。
諸 (诸) 侯 惡 (恶) 其 害 己 也 , 而 皆 去 其 籍 。
然 而 軻 (轲) 也 嘗 (尝) 聞 (闻) 其 略 也 。
2.2. Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Peraturan yang tegas belum berhasil aku mendengarnya, karena para rajamuda khawatir akan berbalik membahayakan diri sendiri, lalu memusnahkan berkas-berkas yang berisi hal itu. Tetapi Ke – Khoo tahu pula beberapa bagian yang penting.

天 子 壹 (一) 位 , 公 壹 (一) 位 , 侯 壹 (一) 位 , 伯 壹 (一) 位 ,
子 , 男 同 壹 (一) 位 , 凡 五 等 也 。
君 壹 (一) 位 , 卿 壹 (一) 位 , 大 夫 壹 (一) 位 , 上 士 壹 (一) 位 ,
中 士 壹 (一) 位 , 下 士 壹 (一) 位 , 凡 六 等 。
2.3. “Tingkat kebangsawanan dibedakan menjadi: Raja (Tian Zi – Thian Cu), Gong – Kong (Duke), Hou – Ho (Marquis), Bo – Pik (Earl), dan lebih jauh kedudukan Zi – Cu (Count) serta Nan – Lam (Baron) yang sama tingkatnya. Semua ada lima tingkat. Tingkat jabatan dibedakan menjadi: Kepala Negara, menteri, pembesar, pegawai tingkat atas, pegawai tingkat menengah dan pegawai tingkat bawah. Semuanya ada enam tingkat.

天 子 之 制 , 地 方 千 里 , 公 , 侯 皆 方 百 里 ,
伯 七 十 里 , 子 , 男 五 十 里 , 凡 四 等 。 不 能 五 十 里 ,
不 達 (达) 於 (于) 天 子 , 附 於 (于) 諸 (诸) 侯 , 曰 附 庸 。
2.4. “Seorang Raja berhak memiliki tanah seribu Li – Li (1 Li – Li = ½ Km), seorang Gong – Kong atau Hou – Ho behak memiliki seratus Li – Li (1 Li – Li = ½ Km) ; seorang Bo – Pik berhak memiliki tujuh puluh Li – Li (1 Li – Li = ½ Km) ; sedangkan untuk yang berkedudukan sebagai Zi – Cu dan Nan – Lam masing-masing lima puluh Li – Li (1 Li – Li = ½ Km). Semuanya ada empat tingkat. Yang kekuasaannya tidak ada lima puluh Li – Li (1 Li – Li = ½ Km), tidak dapat langsung menghadap raja, tanahnya termasuk wilayah salah seorang rajamuda; maka dinamai Daerah Fu Yong – Hu Yong.

天 子 之 卿 受 地 視 (视) 侯 , 大 夫 受 地 視 (视) 伯 ,
元 士 受 地 視 (视) 子 , 男 。
2.5. “Menteri seorang Raja diberi tanah seperti seorang Hou – Ho, seorang pembesar diberi tanah seperti seorang Bo – Pik dan pegawai tertinggi diberi tanah seperti mereka yang berkedudukan Zi – Cu dan Nan – Lam.

大 國 (国) 地 方 百 里 , 君 十 卿 祿 (禄) , 卿 祿 (禄) 四 大 夫 ,
大 夫 倍 上 士 , 上 士 倍 中 士 , 中 士 倍 下 士 ,
下 士 與 (与) 庶 人 在 官 者 同 祿 (禄) , 祿 (禄) 足 以 代 其 耕 也 。
2.6. “Suatu negeri besar yang luasnya seratus Li – Li (1 Li – Li = ½ Km), kepala negaranya menerima sepuluh kali pandapatan menterinya. Menteri itu menerima empat kali pendapatan pembesar bawahannya. Pembesar itu menerima dua kali pendapatan pegawai tinggi. Pegawai tinggi itu menerima dua kali pendapatan pegawai menengah. Pegawai menengah itu menerima dua kali pendapatan pegawai rendah. Dan seorang pegawai rendah sama gajinya dengan gaji rakyat jelata yang bekerja di kantor pemerintah; gaji itu sama pula seperti pendapatan seorang petani yang bekerja di sawah.

次 國 (国) 地 方 七 十 里 , 君 十 卿 祿 (禄) , 卿 祿 (禄) 三 大 夫 , 大 夫 倍 上 士 , 上 士 倍 中 士 , 中 士 倍 下 士 ,
下 士 與 (与) 庶 人 在 官 者 同 祿 (禄) , 祿 (禄) 足 以 代 其 耕 也 。
2.7. “Suatu negeri tingkat kedua yang luas tanahnya tujuh puluh Li – Li (1 Li – Li = ½ Km), kepala negaranya menerima sepuluh kali pendapatan menterinya. Menteri itu menerima tiga kali pendapatan pembesar bawahannya.
Pembesar itu menerima dua kali pendapatan pegawai tingginya. Pegawai tinggi itu menerima dua kali pendapatan pegawai menengah. Pegawai menengah itu menerima dua kali pendapatan pegawai rendahnya. Dan seorang pegawai rendah sama gajinya dengan gaji rakyat jelata yang bekerja di kantor pemerintah; gaji itu sama pula seperti pendapatan seorang petani yang bekerja di sawah.

小 國 (国) 地 方 五 十 里 , 君 十 卿 祿 (禄) ,
卿 祿 (禄) 二 大 夫 , 大 夫 倍 上 士 ,
上 士 倍 中 士 , 中 士 倍 下 士 ,
下 士 與 (与) 庶 人 在 官 者 同 祿 (禄) , 祿 (禄) 足 以 代 其 耕 也 。
2.8. “Suatu negeri kecil yang luasnya hanya lima puluh Li – Li (1 Li – Li = ½ Km), kepala negaranya menerima sepuluh kali pendapatan menterinya. Menteri itu menerima dua kali pendapatan pembesar bawahannya. Pembesar itu menerima dua kali pendapatan pegawai tingginya. Pegawai tinggi itu menerima dua kali pendapatan pegawai menengahnya. Pegawai menengah itu menerima dua kali pendapatan pegawai rendahnya. Dan seorang pegawai rendah sama gajinya dengan gaji rakyat jelata yang bekerja di kantor pemerintah; gaji itu sama pula seperti pendapatan seorang petani yang bekerja di sawah.

耕 者 之 所 獲 (获) , 壹 (一) 夫 百 畝 (亩) ,
百 畝 (亩) 之 糞 (粪) , 上 農 (农) 夫 食 九 人 ,
上 次 食 八 人 , 中 食 七 人 ,
中 次 食 六 人 , 下 食 五 人 。
庶 人 在 官 者 , 其 祿 (禄) 以 是 為 (为) 差 。
2.9. “Seorang petani yang sudah berkeluarga diberi seratus Mu – Bau (1 Mu – Bau = 1/6 Acre = 0,0667 Ha) sawah. Kalau sawah itu diberi pupuk dan dikerjakan sebaik-baiknya, hasilnya dapat untuk memelihara sembilan orang, yang tingkat ke dua akan dapat untuk memelihara delapan orang, yang tingkat ke tiga akan dapat untuk memberi makan tujuh orang, yang tingkat ke empat akan dapat untuk memberi makan enam orang dan yang terendah akan dapat untuk memberi makan lima orang. Rakyat jelata yang bekerja di kantor-kantor, diberi gaji yang hampir bersamaam dengan itu.

萬 (万) 章 問 (问) 曰 : 敢 問 (问) 友 。
孟 子 曰 : 不 挾 (挟) 長 (长) , 不 挾 (挟) 貴 (贵) ,
不 挾 (挟) 兄 弟 而 友 。
友 也 者 , 友 其 德 也 , 不 可 以 有 挾 (挟) 也 。
3.1. Wan Zhang – Ban Ciang berkata, “Memberanikan bertanya hal bersahabat.”
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Jangan membanggakan usia, jangan membanggakan kedudukan dan jangan pula membanggakan keadaan kakak atau adik dalam bersahabat. Bersahabat ialah bersahabat di dalam Kebajikan, tidak boleh membanggakan hal-hal lain.

孟 獻 (献) 子 , 百 乘 之 家 也 , 有 友 五 人 焉 ;
樂 (乐) 正 裘 , 牧 仲 , 其 三 人 則 (则) 予 忘 之 矣 。
獻 (献) 子 之 與 (与) 此 五 人 者 友 也 ,
無 (无) 獻 (献) 子 之 家 者 也 。
此 五 人 者 , 亦 有 獻 (献) 子 之 家 , 則 (则) 不 與 (与) 之 友 矣 。
3.2. “Meng Xian Zi – Bing Hian Cu yang berkuasa atas seratus kereta perang, dia mempunyai lima orang sahabat: Yue Zheng Qiu – Gak Cing Ciu, Mu Zhong – Bok Tiong dan tiga orang lagi yang aku lupa namanya. Hubungan Xian Zi – Hian Cu dengan ke lima orang ini ialah persahabatan, tidak ada hubungan dengan keadaan keluarga Xian Zi – Hian Cu. Ke lima orang ini kalau dihubungkan dengan keadaan keluarga Xian Zi – Hian Cu, pasti tidak mau bersahabat.

非 惟 百 乘 之 家 為 (为) 然 也 ,
雖 (虽) 小 國 (国) 之 君 亦 有 之 。
費 (费) 惠 公 曰 : 吾 於 (于) 子 思 , 則 (则) 師 (师) 之 矣 ;
吾 於 (于) 顏 (颜) 般 , 則 (则) 友 之 矣 ;
王 順 (顺) , 長 (长) 息 , 則 (则) 事 我 者 也 。
3.3. “Bukan hanya kepala keluarga yang berkuasa atas seratus kereta perang saja dapat berbuat demikian, biar seorang raja negeri kecilpun ada juga yang dapat melakukan. Rajamuda Hui – Hwi dari Negeri Bi – Pi berkata, ‘Aku kepada Zi Si – Cu Su, memandang sebagai guru. Aku kepada Yan Ban – Gan Puan, memandang sebagai sahabat. Sedang Wang Shun – Ong Sun dan Chang Xi – Tiang Siet hanya kupandang sebagai pegawaiku.’ (Lun Yu – Lun Gi VI. 9)

非 惟 小 國 (国) 之 君 為 (为) 然 也 ,
雖 (虽) 大 國 (国) 之 君 亦 有 之 。
晉 平 公 之 於 (于) 亥 唐 也 , 入 雲 (云) 則 (则) 入 ,
坐 雲 (云) 則 (则) 坐 , 食 雲 (云) 則 (则) 食 ;
雖 (虽) 疏 食 菜 羹 , 未 嘗 (尝) 不 飽 (饱) ,
蓋 (盖) 不 敢 不 飽 饱 也 。
然 終 (终) 於 (于) 此 而 已 矣 。
弗 與 (与) 共 天 位 也 , 弗 與 (与) 治 天 職 (职) 也 ,
弗 與 (与) 食 天 祿 (禄) 也 。
士 之 尊 賢 (贤) 者 也 , 非 王 公 之 尊 賢 (贤) 也 。
3.4. “Bukan hanya raja suatu negeri kecil saja dapat berbuat demikian, melainkan raja suatu negeri besarpun ada yang dapat berbuat demikian. Sikap Rajamuda Ping – Ping dari Negeri Jin – Cien kepada Hai Tang – Hai Tong demikian; (Kalau ia datang ke tempat Hai Tang – Hai Tong) setelah disilahkan masuk, barulah ia masuk; setelah disilahkan duduk, barulah ia duduk; setelah disilahkan makan, barulah ia makan. Biarpun hanya dihidangkan makanan kasar dengan sayuran saja, ia tidak pernah tidak makan sampai kenyang. Sungguh tidak berani kalau tidak sampai kenyang. Tetapi sayang ia hanya berbuat sampai disitu saja. Ia tidak mau memberinya kedudukan, tidak mau mengajaknya mangatur dunia dan tidak pula mau memberinya jaminan kehidupan. Itu hanya suatu cara seorang Siswa menghormat kepada seorang Bijaksana, bukan cara seorang raja menghormat kepada seorang Bijaksana.

舜 尚 見 (见) 帝 , 帝 館 (馆) 甥 於 (于) 貳 (贰) 室 ,
亦 饗 (飨) 舜 , 迭 為 (为) 賓 (宾) 主 , 是 天 子 而 友 匹 夫 也 。
用 下 敬 上 , 謂 (谓) 之 貴 (贵) 貴 (贵) ;
用 上 敬 下 , 謂 (谓) 之 尊 賢 (贤) ;
貴 (贵) 貴 (贵) , 尊 賢 (贤) , 其 義 (义) 壹 (一) 也 。
yòng shàng jìng xià , wèi zhī zūn xián . guì guì . zūn xián , qí yì yī yě
3.5. “Ketika Shun – Sun menghadap kepada raja (Yao – Giau), raja lalu menerimanya sebagai menantu dan diberikan istananya yang ke dua, sehingga kadang-kadang dia dijamu oleh Shun – Sun di situ. Jadi mereka bisa saling berganti menjadi tamu. Inilah cara seorang raja bersahabat dengan rakyat jelata.
Yang rendah kedudukannya mengindahkan kepada yang tinggi kedudukan, itu dinamai memuliakan kedudukan. Yang tinggi kedudukan mengindahkan kepada yang rendah kedudukan, itu dinamai menjunjung Kebijaksanaan. Memuliakan kedudukan dan menjunjung Kebijaksanaan, itu dalam Kebenaran yang satu.

萬 (万) 章 問 (问) 曰 : 敢 問 (问) 交 際 (际) , 何 心 也 ?
孟 子 曰 : 恭 也 。
4.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Memberanikan bertanya, perasaan apakah yang dikandung dalam hati orang yang mengirim hadiah persahabatan?”
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Rasa hormat!”

曰 : 卻 (却) 之 卻 (却) 之 為 (为) 不 恭 , 何 哉 ?
曰 :尊 者 賜 (赐) 之 , 曰 其 所 取 之 者 , 義 (义) 乎 ? 不 義 (义) 乎 ?
而 後 (后) 受 之 , 以 是 為 (为) 不 恭 , 故 弗 卻 (却) 也 。
4.2. “Kalau orang menolak hadiah itu, mengapakah dapat dinamai kurang hormat?” “Kalau seorang pembesar mengirim suatu hadiah, orang tentu lalu berpikir, ‘Aku ingin tahu barang ini diperoleh dengan berlandaskan Kebenaran, atau tidak berlandaskan Kebenaran, baharu aku mau menerimanya.’ Inilah sebabnya lalu dikatakan tidak hormat, maka hal itu janganlah ditolak.”

曰 : 請 (请) 無 (无) 以 辭 (辞) 卻 (却) 之 , 以 心 卻 (却) 之 ,
曰 : 其 取 諸 (诸) 民 之 不 義 (义) 也 。
而 以 他 辭 (辞) 無 (无) 受 , 不 可 乎 ?
曰 : 其 交 也 以 道 , 其 接 也 以 禮 (礼) , 斯 孔 子 受 之 矣 。
4.3. “Kalau alasan penolakan itu tidak diucapkan terang-terang, hanya di dalam hati berkata. ‘Ini tentu diperoleh dengan tidak berlandas Kebenaran dari rakyat.’ Lalu dengan alasan lain ia menolaknya, tidak bolehkah demikian?” “Kalau memberinya berlandaskan Jalan Suci, dan cara menyampaikannya dengan Kesusilaan, biar Kong Zi – Khong Cu mau juga menerimanya.”

萬 (万) 章 曰 : 今 有 禦 (御) 人 於 (于) 國 (国) 門 (门) 之 外 者 ,
其 交 也 以 道 , 其 餽 (馈) 也 以 禮 (礼) , 斯 可 受 禦 (御) 與 (与) ?
曰 : 不 可 。 《康 誥 (诰)》 曰 : 殺 (杀) 越 人 於 (于) 貨 (货) ,
閔 (闵) 不 畏 死 , 凡 民 罔 不 譈 。 是 不 待 教 而 誅 (诛) 者 也 。
殷 受 夏 , 周 受 殷 , 所 不 辭 (辞) 也 ,
於 (于) 今 為 (为) 烈 , 如 之 何 其 受 之 !
4.4. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “kini kalau ada orang merampok dan membunuh orang di luar pintu negeri, lalu mengirimkan barang itu berlandas Jalan Suci dan cara menyampaikannya dengan Kesusilaan, bolehkah barang hasil rampokan itu diterima?”
“Tidak boleh! Di dalam Kitab Kang Gao – Khong Koo tertulis, ‘Orang yang membunuh orang, lalu menindih mayat itu untuk merampas barang-barangnya dengan sedikitpun tidak takut ancaman hukuman mati, semua rakyat jijik terhadapnya. Maka kepada orang yang demikian boleh tanpa diperingatkan dijatuhi hukuman mati. Hukuman semacam ini, Dinasti Yin – Ien menerima dari Dinasti Xia – He, Dinasti Zhou – Ciu menerima dari Dinasti Yin – Ien tanpa perubahan dan sampai sekarang masih dijalankan dengan keras. Bagaimanakah pemberian semacam itu boleh diterima?”

曰 : 今 之 諸 (诸) 侯 取 之 於 (于) 民 也 , 猶 (犹) 禦 (御) 也 。
苟 善 其 禮 (礼) 際 (际) 矣 , 斯 君 子 受 之 ?
敢 問 (问) 何 說 (说) 也 ?
曰 : 子 以 為 (为) 有 王 者 作 ,
將 (将) 比 今 之 諸 (诸) 侯 而 誅 (诛) 之 乎 ?
其 教 之 不 改 而 後 (后) 誅 (诸) 之 乎 ?
夫 謂 (谓) 非 其 有 而 取 之 者 , 盜 也 。
充 類 (类) 至 義 (义) 之 盡 (尽) 也 。
孔 子 之 仕 於 (于) 魯 (鲁) 也 , 魯 (鲁) 人 獵 (猎) 較 (较) ,
孔 子 亦 獵 (猎) 較 (较) 獵 較 (较) 猶 可 , 而 況 受 其 賜 (赐) 乎 ?
4.5. “Rajamuda-rajamuda jaman ini dalam memeras rakyat sama halnya dengan orang yang merampok dan membunuh itu. Tetapi karena dipulas dengan hal-hal yang nampak baik, dengan segala adat upacaranya, lalu seorang Jun Zi – Kun Cu mau menerima pemberiannya; memberanikan bertanya, bagaimanakah hal itu?”
“Apakah kamu sangka kalau sekarang muncul seorang raja besar, lalu akan menghukum mati semua rajamuda-rajamuda itu? Ataukah ia akan memberi pendidikan lebih dahulu, setelah ternyata tidak mau memperbaiki diri, baharu menjatuhkan hukuman mati?
Kalau orang menganggap tiap orang yang mengambil barang orang lain, lalu dipandang sebagai perampok; ialah hanya pandangan dari puncaknya Kebenaran. Ketika Kong Zi – Khong Cu memangku jabatan di Negeri Lu – Lo, di sana rakyat sering mengadakan perlombaan berburu di hutan. Kong Zi – Khong Cu juga mau mengikutinya. Kalau ikut berlomba berburu saja masih mau, betapa Beliau tidak mau menerima hadiah itu?”

曰 : 然 則 (则) 孔 子 之 仕 也 , 非 事 道 與 (与) ?
曰 : 事 道 也 。 事 道 奚 獵 (猎) 較 (较) 也 ?
曰 : 孔 子 先 簿 正 祭 器 , 不 以 四 方 之 食 供 簿 正 。
曰 : 奚 不 去 也 ?
曰 :為 (为) 之 兆 也 。 兆 足 以 行 矣 , 而 不 行 , 而 後 (后) 去 ,
是 以 未 嘗 (尝) 有 所 終 (终) 三 年 淹 也 。
4.6. “Kalau begitu, sikap Kong Zi – Khong Cu dalam memangku jabatan, bukanlah pengabdian kepada Jalan Suci.”
“Itu pengabdian kepada Jalan Suci!”
“Kalau mengabdi kepada Jalan Suci, mengapakah ikut berburu?”
“Kong Zi – Khong Cu mulai dengan menertibkan alat-alat persembahyangan, tetapi tidak menetapkan bahwa tiap-tiap tempat sajian harus hanya diisi barang sajian tertentu saja yang sukar didapatkan.”
“Kalau ternyata tidak berhasil, mengapakah tidak segera pergi?”
“Beliau berusaha melakukan tindakan pertama dahulu, dengan harapan tindakan pertama ini dapat berlaku. Kalau tidak berlaku, baharulah pergi. Inilah sebabnya beliau tidak pernah tetap memangku sesuatu jabatan lebih dari tiga tahun.

孔 子 有 見 (见) 行 可 之 仕 , 有 際 (际) 可 之 仕 ,
有 公 養 (养) 之 仕 也 。
於 (于) 季 桓 子 , 見 (见) 行 可 之 仕 也 ;
於 (于) 衛 (卫) 靈 (灵) 公 , 際 (际) 可 之 仕 也 ;
於 (于) 衛 (卫) 孝 公 , 公 養 (养) 之 仕 也 。
4.7. “Kong Zi – Khong Cu pernah karena melihat Ajaran Nya dapat dijalankan lalu memangku jabatan. Pernah karena diterima dengan hormat, lalu mau memangku jabatan; juga pernah karena mendapat tunjangan Negara, lalu mau memangku jabatan. Beliau bekerja pada Ji Huan Zi – Kwi Hwan Cu, karena melihat kemungkinan Ajaran Nya dapat dilaksanakan. Beliau bekerja pada Rajamuda Ling – Ling dari Negeri Wei – Wee, karena mendapat sambutan dengan hormat, dan bekerja pada Rajamuda Xiao – Hau dari Negeri Wei – Wee, karena mendapat tunjangan Negara.
(Meng Zi – Bing Cu VI B. 14)

孟 子 曰 : 仕 非 為 (为) 貧 (贫) 也 , 而 有 時 (时) 乎 為 (为) 貧 (贫) ;
娶 妻 非 為 (为) 養 (养) 也 , 而 有 時 (时) 乎 為 (为) 養 (养) 。
5.1. Meng Zi – Bing Cu berkata, “Orang memangku jabatan itu bukan karena ia miskin, tetapi ada pula suatu ketika ia memangku jabatan karena miskin. Orang menikah itu juga bukan karena ingin mendapat perawatan, tetapi ada pula suatu ketika ia mendapat perawatan.

為 (为) 貧 (贫) 者 , 辭 (辞) 尊 居 卑 , 辭 (辞) 富 居 貧 (贫) 。
5.2. “Kalau hanya sekedar untuk menutup kemiskinan, ia akan menolak kedudukan tinggi dan memangku jabatan rendah saja; ia tidak hendakkan kekayaan, tetapi cukup asal dapat menutup kemiskinannya.”

辭 (辞) 尊 居 卑 , 辭 (辞) 富 居 貧 (贫) , 惡 (恶) 乎 宜 乎 ?
抱 關 (关) 擊 (击) 柝 。
5.3. “Tetapi kalau orang hanya bisa menolak kedudukan tinggi dan menduduki jabatan rendah saja, menolak kekayaan dan menerima kemiskinan saja; apakah yang pantas baginya? Ia hanya pantas menjadi penjaga pintu kota atau penjaga malam saja.”

孔 子 嘗 (尝) 為 (为) 委 吏 矣 ,
曰 : 會 (会) 計 (计) 當 (当) 而 已 矣 。
嘗 (尝) 為 (为) 乘 田 矣 ,
曰 :牛 羊 茁 壯 (壮) 長 (长) 而 已 矣 。
5.4. “Ketika Kong Zi – Khong Cu menjabat sebagai pengurus gudang. Beliau berkata, ‘Cukup asal cara menghitungku cocok!’ Ketika menjabat sebagai pengurus padang peternakan, Beliau berkata, ‘Cukup asal lembu-lembu dan kambing-kambing itu gemuk, kuat dan besar.’

位 卑 而 言 高 , 罪 也 。 立 乎 人 之 本 朝 而 道 不 行 , 恥 也 。
5.5. “Beliau berbuat demikian karena sebagai orang yang berkedudukan rendah kalau membicarakan hal yang tinggi-tinggi akan mendapat kesalahan. Begitupun orang yang menduduki jabatan tinggi, kalau tidak dapat melaksanakan Jalan Suci; hendaklah malu ia.”

萬 (万) 章 曰 : 士 之 不 託 (托) 諸 (诸) 侯 , 何 也 ?
孟 子 曰 : 不 敢 也 。
諸 (诸) 侯 失 國 (国) 而 後 (后) 託 (托) 於 (于) 諸 (诸) 侯 , 禮 (礼) 也 ;
士 之 託 (托) 於 (于) 諸 (诸) 侯 , 非 禮 (礼) 也 。
6.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Seorang Siswa yang tidak memangku jabatan, mengapakah tidak mau menerima tunjangan pemerintah dari para rajamuda?”
Meng Zi – Bing Cu berkata, “Ia tidak berani menerima. Seorang rajamuda yang kehilangan Negaranya, lalu mendapat tunjangan dari rajamuda lain; itu masih menurut Kesusilaan. Tetapi seorang Siswa yang tidak menjabat sesuatu, lalu menerima tunjangan dari seorang rajamuda; itu tidak menurut Kesusilaan.”

萬 (万) 章 曰 : 君 餽 (馈) 之 粟 , 則 (则) 受 之 乎 ? 曰 : 受 之 。
受 之 , 何 義 (义) 也 ? 曰 : 君 之 於 (于) 氓 也 , 固 周 之 。
6.2. Wan Zhang – Ban Ciang berkata, “Kalau raja mengantari padi, bolehkah diterima?”
“Boleh!”
“Berlandas Kebenaran apa menerimanya?”
“Seorang raja sudah selayaknya menolong rakyatnya yang sedang dalam kesukaran.”

曰 : 周 之 則 (则) 受 , 賜 (赐) 之 則 (则) 不 受 , 何 也 ?
曰 : 不 敢 也 。 曰 : 敢 問 (问) 其 不 敢 何 也 ?
曰 : 抱 關 (关) 擊 (击) 柝 (托) 者 ,皆 有 常 職 (职) 以 食 於 (于) 上。
無 (无) 常 職 (职) 而 賜 (赐) 於 (于) 上 者 , 以 為 (为) 不 恭 也 。
6.3. “Mau menerima pertolongan tetapi tidak mau menerima gaji, mengapa demikian?”
“Ia tidak berani!”
“Memberanikan bertanya, mengapa tidak?”
“Biar aku menjadi penjaga pintu kota atau peronda malam, itu sudah berarti mempunyai pekerjaan tetap; maka pantas mendapat gaji untuk makan. Kalau tidak mempunyai pekerjaan tetap, tetapi mau menerima gaji, itu tidak menjaga kehormatan.”

曰 : 君 餽 (馈) 之 , 則 (则) 受 之 , 不 識 (识) 可 常 繼 (继) 乎 ?
曰 : 繆 公 之 於 (于) 子 思 也 , 亟 問 (问) , 亟 餽 (馈) 鼎 肉 。
子 思 不 悅 。 於 (于) 卒 也 , 摽 使 者 出 諸 (诸) 大 門 (门) 之 外 ,
北 面 稽 首 再 拜 而 不 受 ,
曰 : 今 而 後 (后) , 知 君 之 犬 馬 (马) 畜 伋 。
蓋 (盖) 自 是 臺 (台) 無 (无) 餽 (馈) 也 。
悅 賢 (贤) 不 能 舉 (举) , 又 不 能 養 (养) 也 ,
可 謂 (谓) 悅 賢 (贤) 乎 ?
6.4. “Seorang raja memberi pertolongan dan diterima. Bolehkah itu dilaksanakan berulang-ulang?”
“Dahulu Rajamuda Mu – Bok (dari Negeri Lu – Lo) sering menanyakan kesehatan Zi Si – Cu Su dan berulang-ulang memberi antaran daging masakan. Zi Si – Cu Su tidak suka akan perlakuan itu. Suatu hari setelah ia menyuruh pesuruh raja itu keluar sampai diluar pintu besar, ia lalu menghadap ke Utara, menundukkan kepala dan dua kali memberi hormat (Bai – Pai) menolak pemberian itu sambil berkata, ‘Kini Ji – Khiep tahu, raja memperlakukan Ji – Khiep sebagai memelihara anjing atau kuda saja.’ Sejak saat itu, Rajamuda Mu – Bok tidak berani memberi antaran lagi. Menyukai seorang Bijaksana tetapi tidak dapat mengangkatnya memangku jabatan sehingga dapat pula memberi pemeliharaan, bagaimanakah dapat dinamakan menyukai seorang Bijaksana?”

曰 : 敢 問 (问) 國 (国) 君 欲 養 (养) 君 子 ,
如 何 斯 可 謂 (谓) 養 (养) 矣 ?
曰 : 以 君 命 將 (将) 之 , 再 拜 稽 首 而 受 。
其 後 (后) 廩 人 繼 (继) 粟 ,庖 人 繼 (继) 肉 ,不 以 君 命 將 (将) 之 。
子 思 以 為 (为) 鼎 肉 使 己 僕 (仆) 僕 (仆) 爾 (尔) 亟 拜 也 ,
非 養 (养) 君 子 之 道 也 。
6.5. “Memberanikan bertanya, seorang kepala Negara yang ingin dapat memberi pemeliharaan kepada seorang Jun Zi – Kun Cu bagaimanakah caranya sehingga dia boleh memberi pemeliharaan?”
“Mula-mula dalam memberi antara harus disertai surat titah raja itu, dan orang itu akan menerima dengan menundukkan kepala serta memberi hormat dua kali.
Kemudian pengurus gudangnya diberi hak langsung menambah antaran padi dan tukang masaknya diberi hak langsung pula memberi antaran daging masakan tanpa menunggu perintah raja itu. Zi Si – Cu Su menganggap antaran daging masakan secara resmi itu hanya merepotkannya memberi hormat berkali-kali. Itu bukan cara memberi pemeliharaan kepada seorang Jun Zi – Kun Cu.”

堯 (尧) 之 於 (于) 舜 也 , 使 其 子 九 男 事 之 ,
二 女 女 焉 , 百 官 牛 羊 倉 (仓) 廩 備 (备) ,
以 養 (养) 舜 於 (于) 畎 畝 (亩) 之 中 ,
後 (后) 舉 (举) 而 加 諸 (诸) 上 位 ,
故 曰 : 王 公 之 尊 賢 (贤) 者 也 。
6.6.“Demikian Yao – Giau memperlakukan Shun – Sun; Disuruhnya ke sembilan orang puteranya melayani dan ke dua orang puuterinya menjadi isterinya, para pembantu, lembu, kambing, gudang dan lumbung, disediakan semuanya untuk memberi pemeliharaan kepada Shun – Sun di tengah sawahnya. Kemudian diangkat dan diberi kedudukan tertinggi. Maka dikatakan: Demikianlah laku seorang raja atau pangeran menghormat seorang Bijaksana.”

萬 (万) 章 曰 : 敢 問 (问) 不 見 (见) 諸 (诸) 侯 , 何 義 (义) 也 ?
孟 子 曰 : 在 國 (国) 曰 市 井 之 臣 ,
在 野 曰 草 莽 之 臣 , 皆 謂 (谓) 庶 人 。
庶 人 不 傳 (传) 質 (质) 為 (为) 臣 ,
不 敢 見 (见) 於 (于) 諸 (诸) 侯 , 禮 (礼) 也 。
7.1. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Memberanikan bertanya, berlandas Kebenaran apakah tidak mau menemui para rajamuda itu?”
Meng Zi – Bing Cu menjawab, “Seorang Siswa yang hidup dikota disebut menteri pasar dan perigi, yang hidup didesa disebut menteri rumput dan tumbuh-tumbuhan; tetapi mereka tetap dinamakan rakyat jelata. Seorang dari rakyat jelata kalau belum mengenalkan diri dengan menyampaikan barang persembahan, tidak berani menemui rajamuda. Demikianlah teradatkan.”

萬 (万) 章 曰 : 庶 人 , 召 之 役 , 則 (则) 往 役 ;
君 欲 見 (见) 之 , 召 之 , 則 (则) 不 往 見 (见) 之 , 何 也 ?
曰 : 往 役 , 義 (义) 也 ; 往 見 (见) , 不 義 (义) 也 。
7.2. Wan Zhang – Ban Ciang bertanya, “Seorang rakyat jelata kalau mendapat panggilan untuk mengerjakan sesuatu, bukankah ia wajib segera datang menghadap; tetapi mengapa ketika raja memanggil untuk menemuinya, ia tidak mau datang menghadap?”
“Dipanggil untuk mengerjakan sesuatu, itu berlandas Kebenaran, tetapi dipanggil sekedar untuk bertemu dengannya, itu tidak berlandas Kebenaran. (Meng Zi – Bing Cu III B. 1).

且 君 之 欲 見 (见) 之 也 , 何 為 (为) 也 哉 ?
曰 :為 (为) 其 多 聞 (闻) 也 ,為 (为) 其 賢 (贤) 也 。
曰 :為 (为) 其 多 聞 (闻) 也 , 則 (则) 天 子 不 召 師 (师) ,
而 況 諸 (诸) 侯 乎 ? 為 (为) 其 賢 (贤) 也 ,
則 (则) 吾 未 聞 (闻) 欲 見 (见) 賢 (贤) 而 召 之 也 。
7.3. “Dan mengapakah raja itu ingin bertemu? Tentu karena orang itu luas pendengaran atau ia seorang bijaksana. Kalau orang itu luas pendengaran, seorang rajapun tidak berani memanggil datang gurunya, apalagi seorang rajamuda. Kalau orang itu Bijaksana, aku belum pernah mendengar hal seorang yang hendak menemui seorang Bijaksana dengan cara memanggilnya datang.”

繆 公 亟 見 (见) 於 (于) 子 思 ,
曰 : 古 千 乘 之 國 (国) 以 友 士 , 何 如 ?
子 思 不 悅 , 曰 : 古 之 人 有 言
曰 :事 之 雲 (云) 乎 ? 豈 (岂) 曰 友 之 雲 (云) 乎 ?
子 思 之 不 悅 也 , 豈 (岂) 不 曰 :
以 位 , 則 (则) 子 君 也 , 我 臣 也 , 何 敢 與 (与) 君 友 也 ?
以 德 , 則 (则) 子 事 我 者 也 , 奚 可 以 與 (与) 我 友 ?
千 乘 之 君 , 求 與 (与) 之 友 而 不 可 得 也 , 而 況 可 召 與 (与) ?
7.4. “Dahulu Rajamuda Mu – Bok sering bertemu dengan Zi Si – Cu Su dan pernah berkata, ‘Dahulu raja dari negeri yang berkuasa atas seribu kereta perang banyak melakukan persahabatan dengan para Siswa. Bagaimanakah tentang hal itu?’ Zi Si – Cu Su dengan nada kurang senang berkata, ‘Orang-orang kuno mempunyai kata-kata demikian: Mereka dilayani (sebagai guru), bagaimanakah dikatakan hanya diajak bersahabat?’ Zi Si – Cu Su merasa tidak senang, karena bukankah ia akan berkata ‘Kalau dilihat dari kedudukan, benar kamu raja dan aku menterimu. Bagaimana berani seorang raja dan menteri bersahabat?
Kalau dilihat dari sudut Kebajikan, kamulah yang harus melayani aku, bagaimana berani bersahabat dengan aku?’ Seorang raja yang berkuasa atas seribu kereta perang, untuk melakukan persahabatan saja tidak dapat; bagaimana boleh memanggil datang?

齊 (齐) 景 公 田 , 招 虞 人 以 旌 , 不 至 , 將 (将) 殺 (杀) 之 。
志 士 不 忘 在 溝 (沟) 壑 , 勇 士 不 忘 喪 (丧) 其 元 。
孔 子 奚 取 焉 ? 取 非 其 招 不 往 也 。
7.5. “Tatkala Rajamuda Jing – King dari Negeri Qi – Cee berburu, pernah memanggil Penjaga Hutan dengan mengirim panji-panji. Penjaga Hutan itu tidak mau datang sehingga hampir saja akan dihukum mati. ‘Seorang yang keras kemauannya tidak lupa bahwa perbuatannya itu mungkin dapat menyebabkan jenazahnya dilempar keselokan atau jurang. Seorang pemberani tidak lupa pula bahwa mungkin suatu ketika ia akan kehilangan kepala.’ Mengapakah Nabi Kong Zi – Khong Cu memujinya? Orang itu karena tidak dipanggil dengan cara yang benar, maka ia tidak mau datang.”

曰 : 敢 問 (问) 招 虞 人 何 以 ? 曰 : 以 皮 冠 。
庶 人 以 旃 , 士 以 旂 , 大 夫 以 旌 。
7.6. “Memberanikan bertanya, bagaimanakah cara memanggil seorang Penjaga Hutan.”
“Semestinya menggunakan topi dari kulit. Untuk memanggil seorang rakyat jelata semestinya menggunakan bendera polos; untuk memanggil seorang Siswa semestinya menggunakan bendera bersulam naga dan untuk memanggil seorang pembesar baharulah menggunakan panji-panji yang berbulu.”

以 大 夫 之 招 招 虞 人 , 虞 人 死 不 敢 往 。
以 士 之 招 招 庶 人 , 庶 人 豈 (岂) 敢 往 哉 ?
況 乎 以 不 賢 (贤) 人 之 招 招 賢 (贤) 人 乎 ?
7.7. “Kalau menggunakan cara memanggil seorang pembesar untuk memanggil Penjaga Hutan. Penjaga Hutan itu biar mati tidak akan berani datang. Kalau menggunakan cara memanggil seorang Siswa untuk memanggil seorang rakyat jelata, bagaimana orang itu berani datang? Maka bukankah percuma kalau dengan cara memanggil seorang tidak Bijaksana untuk memanggil orang Bijaksana?

欲 見 (见) 賢 (贤) 人 而 不 以 其 道 ,
猶 (犹) 欲 其 入 而 閉 (闭) 之 門 (门) 也 。
夫 義 (义) , 路 也 ; 禮 (礼) , 門 (门) 也 ;
惟 君 子 能 由 是 路 , 出 入 是 門 (门) 也 。
《詩》 雲 (云) : 周 道 如 砥 (底) , 其 直 如 矢 ;
君 子 所 履 , 小 人 所 視 (视) 。
7.8. “Hendak menemui seorang Bijaksana dengan tidak memakai cara yang berlandas Jalan Suci, laksana menyuruh orang masuk rumah tetapi dengan menutup pintu. Adapun Kebenaran itulah Jalan dan Kesusilaan itulah Pintu. Hanya seorang Jun Zi – Kun Cu dapat hilir-mudik di Jalan itu dan keluar masuk Pintu itu. Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Jalan ke Negeri Zhou – Ciu itu, rata seperti batu penggosok, lurus sebagai anak panah. Seorang pembesar harus menjalaninya dan rakyat jelata akan memandangnya.” (Shi Jing – Si King II. 5. 9. 1).

萬 (万) 章 曰 : 孔 子 , 君 命 召 ,
不 俟 駕 (驾) 而 行 , 然 則 (则) 孔 子 非 與 (与) ?
曰 : 孔 子 當 (当) 仕 有 官 職 (职) , 而 以 其 官 召 之 也 。
7.9. Wan Zhang – Ban Ciang berkata, “Kong Zi – Khong Cu sendiri bila mendapat panggilan raja, dengan tidak menantikan keretanya siap, lebih dahulu berangkat. Kalau begitu, kelirukah Kong Zi – Khong Cu” “Ketika itu Kong Zi – Khong Cu memangku jabatan dan diajak membicarakan tugas Negara, maka tidak boleh disamakan dengan orang yang belum memangku jabatan.” (Lun Yu – Lun Gi X: 20)

孟 子 謂 (谓) 萬 (万) 章 曰 : 壹 (一) 鄉 (乡) 之 善 士 ,
斯 友 壹 (一) 鄉 (乡) 之 善 士 ; 壹 (一) 國 (国) 之 善 士 ,
斯 友 壹 (一) 國 (国) 之 善 士 ;
天 下 之 善 士 ,斯 友 天 下 之 善 士
8.1. Meng Zi – Bing Cu berkata kepada Wan Zhang – Ban Ciang, “Orang yang terbaik di suatu kampung, akan bersahabat dengan orang-orang lain yang baik di kampung itu. Orang yang terbaik di suatu negeri, akan bersahabat dengan orang-orang lain yang baik di negeri itu. Dan orang yang terbaik di dunia, akan bersahabat dengan orang-orang lain yang baik di dunia.

以 友 天 下 之 善 士 為 (为) 未 足 , 又 尚 論 (论) 古 之 人 。
頌 (颂) 其 詩 (诗) , 讀 (读) 其 書 (书) , 不 知 其 人 可 乎 ?
是 以 論 (论) 其 世 也 。 是 尚 友 也 。
8.2. “Kalau sudah bersahabat dengan orang-orang yang baik di dunia ini, tetapi masih merasa kurang cukup, ia akan maju lebih jauh dengan memahami tentang orang-orang jaman dahulu. Ia melagukan sanjak-sanjaknya dan membaca Kitab-Kitabnya. Bila masih belum mengenal juga tentang pribadinya, maka ia membaca sejarahnya. Demikianlah ia melakukan persahabatan.”

齊 (齐) 宣 王 問 (问) 卿 。 孟 子 曰 : 王 何 卿 之 問 (问) 也 ?
王 曰 : 卿 不 同 乎 ?
曰 : 不 同 。 有 貴 (贵) 戚 之 卿 , 有 異 (异) 姓 之 卿 。
王 曰 : 請 (请) 問 (问) 貴 (贵) 戚 之 卿 。
曰 : 君 有 大 過 (过) 則 (则) 諫 (谏) ;
反 覆 之 而 不 聽 (听) , 則 (则) 易 位 。
9.1. Rajamuda Xuan – Swan dari Negeri Qi – Cee bertanya tentang kewajiban seorang perdana menteri.
Meng Zi – Bing Cu berkata, “Perdana menteri yang mana yang baginda tanyakan?”
Raja menjawab, “Adakah perdana menteri yang lain?”
“Ada perdana menteri yang sekeluarga dengan raja dan ada perdana menteri yang berlainan keluarga dengan raja.” Raja bertanya, “Mohon Tanya hal perdana menteri yang sekeluarga dengan raja.” “Kalau raja berbuat kesalahan besar, ia harus memberi peringatan. Kalau raja berulang-ulang tidak mau mendengar, ia harus menurunkannya.”

王 勃 然 變 (变) 乎 色 。
9.2. Mendengar itu raja lalu berubah wajah.

曰 : 王 勿 異 (异) 也 。
王 問 (问) 臣 , 臣 不 敢 不 以 正 對 (对) 。
9.3. “Harap baginda tidak terkejut. Saya tidak berani untuk tidak menjawab dengan sebenarnya.”

王 色 定 , 然 後 (后) 請 (请) 問 (问) 異 (异) 姓 之 卿 。
曰 : 君 有 過 (过) 則 (则) 諫 (谏) , 反 覆 之 而 不 聽 (听) , 則 则 去 。
9.4. Setelah tenang kembali, raja lalu bertanya tentang perdana menteri yang berlainan keluarga dengan raja.
“Kalau raja berbuat salah, ia harus memberi peringatan. Kalau raja berulang-ulang tidak mau mendengar, ia harus pergi!”



Spread the love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

18 − 17 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.